Η Κυριακή Γάσπαρη ερμηνεύει το ρόλο της Πόνθια, της οικονόμου της Μπερνάντα Άλμπα, στο έργο του Φ. Γκαρθία Λόρκα “Το Σπίτι της Μπερνάντα Άλμπα”. Ας τη γνωρίσουμε λίγο καλύτερα…
Αγαπητή Κυριακή πόσα χρόνια κάνεις θέατρο και ποιοι οι ρόλοι που εσύ τους ξεχώρισες, ή τους αγάπησες περισσότερο;
Έχω τη χαρά να είμαι παιδί του θεάτρου επί 22 συναπτά έτη. Όλα αυτά τα χρόνια ο στόχος μου ήταν να κάνω ρόλους, που θα με οδηγούσαν σε ένα πιο υψηλό επίπεδο υποκριτικής, πράγμα που και εμένα βελτιώνει ως άνθρωπο και ως καλλιτέχνη και που πληρεί την έννοια του ηθο-ποιός. Στην πορεία μου αυτή και στους δύσκολους καιρούς, που διατρέχει η θεατρική τέχνη ως επάγγελμα και ως βιοπορισμό, στάθηκα τυχερή στο να παίξω κάποιους όμορφους και σπουδαίους ρόλους. Θα αναφέρω επιγραμματικά την κυρία Βίλτον στο έργο “Γιάννης Γαβριήλ Μπόργκμαν” του Ίψεν, τον “Οίκο Ευγηρίας” του Μανώλη Κορέ στον ρόλο της Ρένας της Δημοσιογράφου, την Ματίνα, την πόρνη, στο έργο “Η αντοχή των υλικών” του Θωμά Σιδέρη και φυσικά το έργο “Το Σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα”, που ήταν όνειρο από τα χρόνια της φοίτησής μου στη Δραματική Σχολή.
Είναι παγίδα όταν καλείται ο ηθοποιός να ερμηνεύσει έναν κλασσικό ρόλο και ποια η ιδιαίτερη δυσκολία που έχει αυτό;
Παγίδα δεν θα το έλεγα με τίποτα. Θα το έλεγα πρόκληση. Αυτό ακριβώς από μόνο του σου δημιουργεί τη διάθεση να παλέψεις, να κερδίσεις το κλασσικό κείμενο και να το νιώσεις δικό σου, μέσα σου, και να έχεις τη χαρά και την ευτυχία να αποδόσεις στο κοινό βάζοντας την ψυχούλα σου.
Η Πόνθια βρίσκεται από επιλογή της “φυλακισμένη” στο σπίτι της Μπερνάντα, ή δεν έχει άλλη επιλογή λόγω της κοινωνικής της τάξης;
Είναι από επιλογή της “φυλακισμένη” στο πλάι της Μπερνάρντα και στο πλάι των θυγατέρων της Μπερνάρντα Άλμπα. Έχει ενσωματωθεί με τα χρόνια στη δούλεψη αυτού του σπιτιού σαν να είναι από πάντα εκεί. Το πονάει αυτό το σπίτι αλλά και το αντιπαλεύεται. Θα ήθελε να το απελευθερώσει με τη δύναμη της γήινης της γυναικείας φύσης και με την ορμή της εργατικής της τάξης. Μοιάζει ουτοπικό, αλλά αν σκεφτούμε ότι οι ιδεολογίες περικλείουν πάντα μία ουτοπία και έναν ιδεαλισμό, περικλείουν τον ρομαντισμό που κάνουν τους ανθρώπους να παλεύουν για έναν καλύτερο κόσμο χωρίς φυλακές, χωρίς σίδερα και χωρίς κακοποίηση από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Εάν και φτωχή, σίγουρα φτωχότερη από τις κόρες της Μπερνάντα, φαίνεται να έχει λιγότερα βάσανα… πως το σχολιάζεις αυτό;
Οι απλοί άνθρωποι, οι εργάτες της ζωής, έχουν καταλάβει το βαθύτερο νόημα της ζήσης μας και έχουν μπορέσει να ικανοποιήσουν τις ανάγκες τους με τα βασικά. Τα υπόλοιπα τα αφήνουν στο να ονειρεύονται έναν καλύτερο κόσμο.
Ζει στη σκιά της αυταρχικής αφεντικίνας, της Μπερνάντα δηλαδή, η οποία λόγω της υπεροψίας της δε βλέπει το κακό που καιροφυλαχτεί. Η Πόνθια, λοιπόν, εκπροσωπεί τον “έξω κόσμο” που μπορεί μεν να βλέπει καλύτερα τα “σημάδια” της τραγωδίας, αλλά από την άλλη δεν τα φανερώνει τελικά και γιατί;
Η Πόνθια δεν τα φανερώνει γιατί ως ένας ρόλος απόλυτα γήινος και καθάριος γνωρίζει πολύ καλά ότι για να καταλάβει κάποιος τα λάθη του θα πρέπει να τα πάθει κιόλας. Και σαφώς, επειδή είναι χαμηλότερου κοινωνικού στρώματος από το αφεντικό της, γνωρίζει ότι δεν μπορεί να γίνει πιστευτή. Ίσως και κάπου μέσα της να επιζητεί την κάθαρση που θα έρθει.
Στο έργο υποδηλώνεται η αντρική παρουσία, που όμως εξ’ αιτίας της γίνεται το μεγαλύτερο κακό. Αυτό τελικά υποβιβάζει ακόμα περισσότερο την γυναικεία παρουσία, παρόλο που είναι κυρίαρχη σκηνικά;
Δεν θα έλεγα υποβιβάζει. Θα έλεγα υπερτονίζει την γυναικεία κακοποίηση και την ανδροκρατούμενη κοινωνία. Κακά τα ψέματα. Δεν έχουν αλλάξει και πολλά από την εποχή που ο Λόρκα έγραψε αυτό το έργο. Συνεχίζουμε να βλέπουμε τη βιαιοπραγία κατά των γυναικών σε όλους τους τομείς εργασιακό, στις σχέσεις των δύο φύλλων, στις πολιτικές και θρησκευτικές ιδεολογίες. Όπου και να στρέψουμε το βλέμμα μας η γυναίκα δεν έχει πάρει στην κοινωνία μας τη θέση που της αρμόζει. Η κοινωνία προσποιείται ισοτιμία και ισοδυναμία των δύο φύλλων. Αλλά ποτέ άλλοτε η γυναίκα δεν ήταν τόσο καταπιεσμένη όσο σήμερα. Στο πρόσωπο της Μπερνάρντας δεν βλέπουμε μόνο την μητριαρχία στην κακή της μορφή αλλά στην ουσία βλέπουμε τα κατάλοιπα μιας ανδροκρατούμενης κοινωνίας μέσα στην οποία μεγάλωσε η Μπερνάρντα και χωρίς την παρουσία άντρα στο σπίτι παίρνει τον ρόλο.
Ο Πέπε Ρομάνο, τον οποίο διεκδικούν τρεις από τις 5 αδερφές είναι υπαρκτό πρόσωπο ή συμβολίζει και κάτι άλλο;
Για εμένα είναι συμβολικό πρόσωπο. Συμβολίζει τη χαρά της ζωής, τον έρωτα, την ελευθερία, τη διαφορετικότητα, τον ύμνο στην ίδια την ύπαρξη.
Η Κυριακή… θα επέτρεπε στον εαυτό της να παρασυρθεί από τον πόθο της για έναν άντρα;
Ο πόθος είναι ότι πιο όμορφο και υγιές στη ζωή και την ύπαρξη των δύο φύλων. Σαφώς, κάποιες φορές, όλοι παρεκκλίνουμε από τα κοινωνικά πρέπει λόγω πόθου, άλλος πολύ άλλος λιγότερο. Αυτό όμως είναι και η χαρά της ελευθερία και της επιλογής.
Πιστεύεις ότι ακόμα και σήμερα ο θύτης είναι ο άντρας και το θύμα η γυναίκα;
Η Κυριακή… θα επέτρεπε στον εαυτό της να παρασυρθεί από τον πόθο της για έναν άντρα;
Ο πόθος είναι ότι πιο όμορφο και υγιές στη ζωή και την ύπαρξη των δύο φύλων. Σαφώς, κάποιες φορές, όλοι παρεκκλίνουμε από τα κοινωνικά πρέπει λόγω πόθου, άλλος πολύ άλλος λιγότερο. Αυτό όμως είναι και η χαρά της ελευθερία και της επιλογής.
Πιστεύεις ότι ακόμα και σήμερα ο θύτης είναι ο άντρας και το θύμα η γυναίκα;
Θεωρώ πως ναι! Σίγουρα στις προηγμένες χώρες του δυτικού κόσμου η προσπάθεια για ισότητα υπάρχει. Υπάρχει και υφίσταται και είναι παλλόμενη μάχη. Δυστυχώς όμως στις χώρες, που η θρησκεία κατευθύνει τις συνειδήσεις των ανθρώπων και όχι η παιδεία, εκεί κυριαρχεί ο μεσαίωνας.
Για ποιους λόγους θα έλεγες σε έναν θεατή να έρθει να δει τη συγκεκριμένη παράσταση;
Την προτείνω ανεπιφύλακτα για τους λάτρεις της ποίησης του Λόρκα και του Νίκου Γκάτσου, που με την μετάφρασή του δημιουργεί απίστευτες εικόνες μέσα από τον λόγο. Την προτείνω ανεπιφύλακτα για τους ονειροπόλους, που οραματίζονται μία ελεύθερη και δημοκρατική κοινωνία. Και την προτείνω ανεπιφύλακτα στους ανθρώπους, που θα ήθελαν τα παιδιά τους να μεγαλώσουν σε μία κοινωνία με ανεκτικότητα στο διαφορετικό και στην ελεύθερη βούληση.
Έχει ήδη διαδοθεί στην πόλη ότι υπάρχει και “γυμνό” στο έργο. Οι γυναίκες που βλέπουν το έργο ως συνήθως το λατρεύουν… Μήπως τελικά η υποκρισία είναι ακόμα ένα αντρικό “προνόμιο”;
Το ανθρώπινο σώμα δεν έχει τίποτα χυδαίο και η ομορφιά πηγάζει μέσα από την ψυχή. Και όπως λέει ο ίδιος Λόρκα μέσα από τα λόγια της ηρωίδας Αβέλας, που θυσιάζεται για την αγάπη και τον έρωτα: “Δεν μπορώ πια να μένω σε αυτή την κόλαση από τότε που με άγγιξε η φωτιά των χειλιών του. Θα είμαι όπως με θέλει εκείνος να είμαι. Όλο το χωριό θα ριχτεί κατά πάνω μου, οι άνθρωποι θα με καίνε με τα φλογισμένα τους δάχτυλα, θα με κυνηγάνε όλοι εκείνοι που λένε πως είναι τίμιοι…”. Η κοινωνική υποκρισία είναι εκείνη που είναι χυδαία.
Σε ευχαριστούμε πολύ! Και πριν ευχηθώ ακόμα καλύτερη συνέχεια στο έργο σου να σε ρωτήσω για τα μελλοντικά σου σχέδια;
Και εγώ σε ευχαριστώ Κωνσταντίνε για τη συνέντευξη. Αναμένω μία μεγάλου μήκους ταινία που θα βγει στις αίθουσες τον Μάρτιο. Ο τίτλος της ταινίας είναι “Luger” σε σκηνοθεσία Κώστα Χαραλάμπους και διεύθυνση φωτογραφίας Κατερίνας Μαραγκουδάκη. Συμπρωταγωνιστώ με τον Τάσο Νούσια και τη Στεφανία Γουλιώτη. Πρόκειται για έναν υπέροχο ρόλο και μία καταπληκτική κινηματογραφική δουλειά και θα χαρώ να την στηρίξετε στις κινηματογραφικές αίθουσες γιατί ο καλός ελληνικός κινηματογράφος πρέπει και επιβάλλεται να ανθίσει και πάλι.
Συνέντευξη: Κωνσταντίνος Ραβνιωτόπουλος
Για περισσότερες πληροφορίες για την παράσταση ακολουθήστε τον παρακάτω σύνδεσμο: “Το σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα” του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα στο Θέατρο Αθήναιον
Συντελεστές ταινίας Luger
Σκηνοθεσία: Κώστας Χαραλάμπους
Σενάριο: Κώστας Χαραλάμπους και Πένυ Φυλακτάκη
Διεύθυνση φωτογραφίας: Κατερίνα Μαραγκουδάκη
Σκηνικά και κοστούμια: Σάββας Πασχαλίδης
Χορογραφίες: Δημήτρης Παπάζογλου
Βοηθός ενδυματολόγου: Βίβιαν Βαλσάμη
Βοηθός σκηνογράφου: Μιλένα Αλεξάκη
Θα λάβουν μέρος οι παρακάτω ηθοποιοί: Τάσος Νούσιας, Στεφανία Γουλιώτη, Ερρίκος Λίτσης, Μαίρη Σταυρακέλλη, Κυριακή Γάσπαρη, Νίκος Χίλιος, Αλέξανδρος Τρανουλίδης, Κορίνα Αλεξανδρίδου, Γιωργής Τσουρής, Μάνος Ιωάννου, Έφη Γούση, Δημήτρης Μακαλιάς Χάρης Σώζος, Μαρία Φιλίππου, Οδυσσέας Σταμούλης, Σοφία Μανωλάκου, Κυριακή Στούρου, Χάρης Γρηγορόπουλος, Νίκη Λάμη, Γιολάντα Μπαλαούρα, Γιώργος Γαρνάβος, Μαρία Οικονόμου, Ελένη Βουτηρά, Ισίδωρος Σταμούλης, Δημήτρης Χαβρές, Στάθης Λαγκάδας, Μαρία Καμακάρη, Έλενα Κωνσταντινίδου, Ίριδα Μαρκοζάνη, Ειρήνη, Μαρία Καγιά, Γιώργος Φρατζεσκάκης, Γιώργος Ζώης, Γιάννης Ρούσος, Χριστίνα Κωνσταντινίδου, Καίτη Μανωλιδάκη, Μανώλης Γιακουμάκης, Δόμνα Κατσαρού, Γιάννης Νικολάου και Ιωάννα Σκλαβενίτη.
Συνέντευξη: Κωνσταντίνος Ραβνιωτόπουλος
Για περισσότερες πληροφορίες για την παράσταση ακολουθήστε τον παρακάτω σύνδεσμο: “Το σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα” του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα στο Θέατρο Αθήναιον
Συντελεστές ταινίας Luger
Σκηνοθεσία: Κώστας Χαραλάμπους
Σενάριο: Κώστας Χαραλάμπους και Πένυ Φυλακτάκη
Διεύθυνση φωτογραφίας: Κατερίνα Μαραγκουδάκη
Σκηνικά και κοστούμια: Σάββας Πασχαλίδης
Χορογραφίες: Δημήτρης Παπάζογλου
Βοηθός ενδυματολόγου: Βίβιαν Βαλσάμη
Βοηθός σκηνογράφου: Μιλένα Αλεξάκη
Θα λάβουν μέρος οι παρακάτω ηθοποιοί: Τάσος Νούσιας, Στεφανία Γουλιώτη, Ερρίκος Λίτσης, Μαίρη Σταυρακέλλη, Κυριακή Γάσπαρη, Νίκος Χίλιος, Αλέξανδρος Τρανουλίδης, Κορίνα Αλεξανδρίδου, Γιωργής Τσουρής, Μάνος Ιωάννου, Έφη Γούση, Δημήτρης Μακαλιάς Χάρης Σώζος, Μαρία Φιλίππου, Οδυσσέας Σταμούλης, Σοφία Μανωλάκου, Κυριακή Στούρου, Χάρης Γρηγορόπουλος, Νίκη Λάμη, Γιολάντα Μπαλαούρα, Γιώργος Γαρνάβος, Μαρία Οικονόμου, Ελένη Βουτηρά, Ισίδωρος Σταμούλης, Δημήτρης Χαβρές, Στάθης Λαγκάδας, Μαρία Καμακάρη, Έλενα Κωνσταντινίδου, Ίριδα Μαρκοζάνη, Ειρήνη, Μαρία Καγιά, Γιώργος Φρατζεσκάκης, Γιώργος Ζώης, Γιάννης Ρούσος, Χριστίνα Κωνσταντινίδου, Καίτη Μανωλιδάκη, Μανώλης Γιακουμάκης, Δόμνα Κατσαρού, Γιάννης Νικολάου και Ιωάννα Σκλαβενίτη.
