Πένυ Φυλακτάκη. Θεατρική συγγραφέας και μεταφράστρια. Έγραψε 17 θεατρικά έργα, κέρδισε τον Έπαινο από την Ένωση Σεναριογράφων Ελλάδος, έλαβε το Κρατικό Βραβείο Θεατρικού συγγραφέα, ενώ θεατρικά της έργα και μεταφράσεις ανεβαίνουν στο εξωτερικό. Με αφορμή το έργο της “Λουκρητία: Η Εταίρα / Η Αγία”, το οποίο θα σηκώσει αυλαία σε λίγες μόλις ημέρες στο Θέατρο Αυλαία, συναντηθήκαμε μαζί της και συνομιλήσαμε για αυτό και όχι μόνο…
Είστε η συγγραφέας του έργου “Λουκρητία η Εταίρα / η Αγία” που σε λίγες ημέρες θα παρουσιαστεί στο Θέατρο Αυλαία. Πείτε μας λίγα λόγια για το έργο και τι είναι αυτό που πραγματεύεται.
Η Λουκρητία Βοργία πεθαίνοντας βρίσκεται στην ευχάριστη θέση που όλοι μας θα βρεθούμε υποθετικά: έξω από μια κλειστή πόρτα. Του Παραδείσου; Της Κόλασης; Κανενός από αυτά τα δύο; Δεν βρισκόμαστε, ωστόσο, μόνο νεκροί στη θέση αυτή, υπάρχουν πάμπολλες στιγμές που αναρωτιόμαστε ή ευαγγελιζόμαστε ότι είμαστε ανάμεσα στα θύματα, στους θύτες ή απλώς στους αυτόπτες μάρτυρες. Και όμως, υπάρχει άλλη μια εκδοχή. Η Λουκρητία έρχεται να ανακαλύψει και να μας αποκαλύψει μια χαραμάδα σε μιαν άλλη ματιά.
Σύμφωνα με το κείμενό σας η Λουκρητία Βοργία πεθαίνει και δεν πηγαίνει ούτε στην κόλαση ούτε στον παράδεισο, αλλά σε έναν ενδιάμεσο σταθμό κάπου στο Επέκεινα, στον τόπο δηλαδή που πιστεύεται ότι κατοικούν μεταθανάτια οι ενάρετοι άνθρωποι. Σύμφωνα με την ορθόδοξη θρησκεία οι ψυχές των ανθρώπων που φεύγουν κρίνονται επί 40 ημέρες μέσα από την “απολογία” τους. Θα μπορούσαν αυτές οι δύο εκδοχές να έχουν κάποια σχέση μεταξύ τους;
Το 40ήμερο, παρόλο που το θεωρώ θεμελιώδες στις πρακτικές και στο τελετουργικό πολλών θρησκειών και πνευματικών αναζητήσεων και δεν είναι διόλου τυχαίο, ομολογώ ότι συνειδητά δεν υπήρχε στην γραφή μου. Αν θέλετε, υπήρχε με μια άλλη του μορφή, σαν το σαλόνι αναμονής ενός γιατρού, σαν το ενδιάμεσο σύμπαν του Κεκλεισμένων των Θυρών.
Η Λουκρητία Βοργία είχε συνηθίσει στη Γη να ανοίγονται όλες οι πόρτες μπροστά της. Τι μπορεί να είναι αυτό που “ανοίγει” τις πόρτες πιο εύκολα σε κάποιους ανθρώπους και τι ήταν αυτό που άνοιγε πιο εύκολα τις πόρτες στη Λουκρητία;
Η ομορφιά, η εξουσία, το χρήμα, η ευστροφία, η συγκυρία… ων ουκ έστιν αριθμός. Στην Λουκρητία οι πόρτες άνοιγαν από έναν περίεργο συγκερασμό όλων αυτών με μπροστάρη την ομορφιά, γιατί όπως λέει και η ίδια “η ομορφιά είναι δύναμη”.
Η Λουκρητία στην προσπάθειά της να “απολογηθεί” περνάει από τον ρόλο του θύματος στον ρόλο του θύτη και εξομολογείται πόσο λατρεύει τα άκρα και πόσο της άρεσε πάντοτε να τεντώνει τα όρια του κοινωνικά επιτρεπτού. Εσείς όπως δηλώσατε “για κάποιον παράξενο λόγο ήσασταν έτοιμη να υπερασπιστείτε τις πράξεις και τη ζωή της, παρότι αντιπροσωπεύουν το αντίθετο απ ό,τι πιστεύετε”. Τι είναι αυτό που σας έκανε να θέλετε να την υπερασπιστείτε και τελικά ποια είναι κατά τη γνώμη σας, στη σύγχρονη ελληνική κοινωνία, τα “όρια του κοινωνικά επιτρεπτού”;
Η Λουκρητία κατάφερε να αποκτήσει μια οπτική 360 μοιρών. Αυτό είναι που με γοητεύει και αυτό το κομμάτι της υπερασπίζομαι: την ματιά πέρα και πάνω από τα ανθρώπινα που λόγω και μόνο του σχήματος του κύκλου που σχηματίζει μπορεί να φέρει μια χροιά δικαίου. Όχι αναγκαστικά δικαιοσύνης. Αυτή ανήκει στις ανθρώπινες συμβάσεις που, όπως και τα όρια του κοινωνικά επιτρεπτού, αλλάζουν ανάλογα με το γεωγραφικό πλάτος και μήκος, με τον χρόνο και την ιστορική περίοδο, με το συμφέρον των ισχυρών ή τις ανάγκες μιας εποχής. Τα όρια σήμερα; Θα είχε νόημα να συζητήσουμε το ερώτημα αν υπήρχε γενικότερα η έννοια των ορίων. Αυτό είναι το πρόβλημα μας σήμερα. Οι γραμμές έχουν θολώσει –ίσως και για καλό- αλλά αν δεν ξαναπατηθούν γρήγορα θα βγούμε σύντομα εκτός πορείας. Η ομίχλη γύρω μας πυκνώνει.
Πόσο σημαντικό πιστεύετε είναι το να σταματήσουμε να κοιτάζουμε τους άλλους και να αρχίσουμε να κοιτάμε τον εαυτό μας και τις πράξεις μας χωρίς να είμαστε κριτές των υπολοίπων;
Δεν νομίζω ότι υπάρχει σημαντικότερο, ούτε ότι φτάνει μια ζωή για να το πετύχεις.
Ποια θα μπορούσε να είναι στις μέρες μας η Λουκρητία Βοργία;
Ο καθένας. Όλοι μας βρεθήκαμε σε θέση ισχύος και αδυναμίας. Κάποιοι πιο φανερά ως δημόσια πρόσωπα με μεγαλύτερο αντίκτυπο, κάποιοι για λίγες στιγμές μέσα σε ένα προσωπικό μικρόκοσμο. Όλοι μας.
Μέχρι σήμερα γράψατε 3 κινηματογραφικά σενάρια και 17 θεατρικά έργα. Ποια είναι η πηγή έμπνευσής σας;
Λατρεύω τις καθημερινές ιστορίες, ενσταντανέ που στα μάτια μου μεγεθύνονται αυτόματα σε ολόκληρη μυθοπλασία. Εξίσου λατρεύω ιστορικά μεγάλα γεγονότα, τη στιγμή της σύγκρουσης ανάμεσα σε τεκτονικές πλάκες που άλλαξαν την μέχρι τότε ροή της ανθρωπότητας. Μου αρέσει να εντοπίζω στο μηδέν το άπειρο και στο ελάχιστο το σύμπαν.
Λάβατε το Κρατικό Βραβείο Θεατρικού Έργου από το Υπουργείο Πολιτισμού, βραβευτήκατε από την Ένωση Σεναριογράφων Ελλάδος, θεατρικά σας έργα και μεταφράσεις ανέβηκαν στη Νέα Υόρκη, Λονδίνο και Οξφόρδη ενώ οι παραστάσεις σας χαρακτηρίζονται με συνεχόμενα sold out. Ποια μπορεί να είναι τα συναισθήματά σας μετά από τόσες επιτυχίες;
Επιτυχία σε σχέση με τι; Σε σχέση με κάποιον που ανέβασε το πρώτο του έργο; Σε σχέση με το Όσκαρ σεναρίου; Σε σχέση με την Αθήνα; Την Ελλάδα; Τον κόσμο; Με έναν άνθρωπο που έχει αφιερώσει τη ζωή του στο θέατρο και τη γραφή; Δεν μπορώ να δω την επιτυχία έτσι απλά. Όλα όσα είπατε είναι μόνο σταθμοί. Την πορεία θα την δω όταν θα βρεθώ …εκεί που είναι η Λουκρητία, αλλά τότε δεν θα μπορώ δυστυχώς να σας το πω!
Είναι αυτές οι επιτυχίες που ανεβάζουν τον πήχη ψηλά ή μήπως κάτι τέτοιο δεν απασχολεί την σκέψη σας;
Δυστυχώς ή ευτυχώς τον πήχη της προσπάθειας τον έχω τόσο ψηλά από μόνη μου που μερικές φορές ούτε στον εαυτό μου δεν τον δείχνω για να μην τρομάξει!
Μελετώντας το βιογραφικό σας είστε ένας πολυπράγμων άνθρωπος και σίγουρα δεν σταματάτε εδώ με τις δραστηριότητές σας. Θα θέλατε να μας αποκαλύψετε τα μελλοντικά σας σχέδια;
Η Λουκρητία θα συνεχίσει το ταξίδι της, ξεκινάει μέσα στο Νοέμβριο και θα συνεχιστεί το 2020 το θεατρικό μου έργο «Το Κτίριο» σε εμβληματικά κτίρια σε διαφορετικές περιοχές της Ελλάδας, εγκυμονεί μια συνεργασία με εξωτερικό και μία με εταιρεία παραγωγής για ταινία. Οψόμεθα -με το βλέμμα πάντα χαμηλά.
Σας ευχαριστώ θερμά!
Και εγώ σας ευχαριστώ πολύ.
Συνέντευξη: ΕΡΗ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΙΔΟΥ
Για περισσότερες πληροφορίες για την παράσταση ακολουθήστε τον παρακάτω σύνδεσμο: “Λουκρητία: Η Εταίρα / Η Αγία” της Πένυς Φυλακτάκη στο Θέατρο Αυλαία
