

Γράφει η ΜΑΡΙΑ ΒΟΥΛΙΟΥΡΗ
Τόσο κοντά, με την βοήθεια της τεχνολογίας των μεταφορών, μόλις 4 ώρες με το τρένο από την Θεσσαλονίκη, αλλά και τόσα χιλιόμετρα μακριά σχεδόν 500 χιλιόμετρα. Και όμως πολλοί θα εκπλαγείτε με τον βαθμό σύνδεσης της Χαλκίδας με την Χαλκιδική και τη Θεσσαλονίκη. Ας ανακαλύψουμε, λοιπόν, μαζί αυτά τα χαμένα χνάρια της σύνδεσης του βορρά και του νότου της χώρας μας.
![]() |
| Θέα από το Κάστρο του Καράμπαμπα-Υψηλή Γέφυρα |
Το ίδιο το όνομα της Χαλκιδικής οφείλεται στο γεγονός ότι αποτέλεσε αποικία των Ευβοείων, κυρίως από την Χαλκίδα, κατά τον δεύτερο αποικισμό, ενώ λίγοι ακόμα γνωρίζουν ότι εξαιτίας των πρώτων Χαλκιδαίων αποίκων οι Ρωμαίοι ονόμαζαν αρχικά όλους τους Έλληνες «Χαλκιδείς», καθώς ήταν οι πρώτοι Έλληνες με τους οποίους ήρθαν σε επαφή.
![]() |
| Ευβοϊκός κόλπος – μικρή γέφυρα |
Όσον αφορά τον περίφημο φιλόσοφο και επιστήμονα Αριστοτέλη, ο οποίος γεννήθηκε το έτος 384 π.Χ. στα Αρχαία Στάγειρα της Χαλκιδικής, πλήθος κόσμου δεν γνωρίζει ότι η μητέρα του, Φαιστιάδα, καταγόταν από τη Χαλκίδα. Μάλιστα, ο Αριστοτέλης στο τέλος της ζωής του, έφυγε για τη Χαλκίδα, προκειμένου να αποφύγει την δίκη του στην Αθήνα. Εκεί έμεινε, στο σπίτι που είχε από τη μητέρα του, μαζί με τη δεύτερη σύζυγό του και με τα δύο του παιδιά, όπου το 322 π.Χ. άφησε την τελευταία του πνοή.
![]() |
| Εβραϊκό νεκροταφείο Χαλκίδας |
Και πάλι συνδεόμενοι με την Θεσσαλονίκη, πόλη με πλούσια εβραϊκή κληρονομιά, σημειώνουμε ότι η Χαλκίδα διαθέτει μία από τις αρχαιότερες εβραϊκές κοινότητες της Ελλάδας και τη μοναδική στην Ευρώπη με 2.500 χρόνια συνεχούς παρουσίας σε μια περιοχή από τον 8ο αιώνα π.Χ.
Επίσης, αν μεταφερθούμε στην περίοδο της Τουρκοκρατίας, η οποία ξεκίνησε με την πολιορκία και άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453, και κυριαρχούσε στη Θεσσαλονίκη από το 1430, αξίζει να σημειώσουμε την πολυήμερη πολιορκία του Νεγροπόντε, (στα ιταλικά «μαύρη γέφυρα», χρησιμοποιούνταν κατά την φραγκοκρατία για να περιγράψουν την Χαλκίδα), από τον Μωάμεθ Β΄ το 1470, που είχε πρωτόγνωρα χαρακτηριστικά, μεγαλύτερα ακόμη και από την αντίστοιχη της Κωνσταντινούπολης.
![]() |
| Κάστρο του Καράμπαμπα |
Για να γίνει αυτό κατανοητή η σύγκριση, ας δούμε τους αριθμούς από κάθε πολιορκία: Η Οθωμανική αρμάδα αποτελούνταν από τουλάχιστον 300 πλοία, κουβαλώντας 60-70.000 μάχιμο προσωπικό, ενώ για την πολιορκία της Κωνσταντινούπολης ο Μωάμεθ ο Β’ διέθεσε 150. Επιπλέον, στην πολιορκία του Νεγροπόντε συμμετείχαν 120-130.000 Οθωμανοί στρατιώτες, ενώ στην Κωνσταντινούπολη, ο Μεγάλος Τούρκος διέθεσε συνολικά 80.000 – 100.000 άνδρες.
![]() |
| Κόκκινο σπίτι – Αρχοντικό οίκημα σύμβολο της Χαλκίδας – Σε αυτόν τον λοφίσκο εγκαταστάθηκε ο Μωάμεθ Β για την πολιορκία του Negroponte |
![]() |
| Φρούριο του Καράμπαμπα |
Η σύγκριση των αριθμών αυτών αφενός αποδεικνύουν την γεωστρατηγική και γεωπολιτική σημασία της κατάληψης του Νεγροπόντε και αφετέρου το απόρθητο του κάστρων που περιστοίχιζαν τη παραλία, το οποίο για να πατηθεί χρειάστηκε απεγνωσμένη προσπάθεια από μεριάς του Σουλτάνου. Δυστυχώς από το πλήθος κάστρων και φρουρίων της Χαλκίδας σήμερα σώζετε μόνο το φρούριο του Καράμπαμπα, το οποίο σχεδιάστηκε από τον Βενετό, Gerolimo Galopo και η αρχιτεκτονική του είναι ιδιαίτερα Ευρωπαϊκή.
Αν και το σύνολο της πόλης έχει επιρροές από την Ιταλική αρχιτεκτονική, το ιστορικό της κέντρο θα μπορούσε να προσιδιάζει με αυτό της Θεσσαλονίκης, όσον αφορά την λατρεία της ισλαμικής θρησκείας, την ροτόντα στη Θεσσαλονίκη και το τζαμί του Εμίρ Ζαδέ στη Χαλκίδα, το οποίο χτίστηκε τον 15ο αιώνα από τους Τούρκους που αφίχθησαν στην Εύβοια. Πρόκειται για ένα από τα τρία τζαμιά που υπήρχαν στην πόλη (εντός του κάστρου), το οποίο διατηρείται σε πολύ καλή κατάσταση, αν και έχουν καθαιρεθεί ο μιναρές και το προστώο.
![]() |
| Τζαμί Εμίρ Ζαδέ |
Η πόλη των «τρελών νερών» διαθέτει μια ιδιαίτερη μοναδικότητα όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και ανά τον κόσμο, καθώς η παλίρροια του Ευρίπου είναι ένα φαινόμενο, που προκαλεί το αίσθημα της περιέργειας και την ατμόσφαιρα του μυστηρίου από την αρχαιότητα. Η συνεχής ακαταστασία των υδάτινων ρευμάτων εντυπωσιάζει τους επισκέπτες που περνούν πάνω από τη «παλιά γέφυρα» της πόλης, καθώς ενώνεται μπροστά τους η Εύβοια με τη στερεά Ελλάδα και ο βόρειος με το νότιο Ευβοϊκό κόλπο. Σε αυτό το σημείο μπορεί κανείς να παρατηρήσει ένα αναστρεφόμενο ανά περίπου έξι ώρες «θαλάσσιο ποτάμι» που χύνεται από τον ένα κόλπο στον άλλο με ταχύτητα που φθάνει έως και τα 15 χιλιόμετρα την ώρα. Στην συνέχεια, ακολουθεί ένα διάστημα οκτώ περίπου λεπτών όπου τα νερά παραμένουν στάσιμα και αμέσως μετά αλλάζουν κατεύθυνση.
Προκειμένου να φανταστεί κανείς και την «ανακατωμένη» ιδιοσυγκρασία των Χαλκιδαίων, αναφέρουμε ότι οι αρχαίοι Έλληνες συνήθιζαν να αποκαλούν τους ευμετάβλητους χαρακτήρες «Ευρίπους». Επιπλέον, αυτό που πολλοί δεν γνωρίζουν είναι ότι στην αρχαιότητα, η τύχη ονομαζόταν και «Ευρίπεια» αναφερόμενη στα πάνω και τα κάτω της.
![]() |
| Πλάζ Αστέρια |
Για αυτό, λοιπόν, αν ποτέ βρεθείτε στην πανέμορφη Χαλκίδα πριν ξεχυθείτε στα υπέροχα ουζερί και στους καφέδες δίπλα στο κύμα, αναρωτηθείτε, προβληματιστείτε, νιώστε όλη αυτή την ενέργεια ενός τόπου που από την αρχαιότητα έως σήμερα ενέπνευσε προσωπικότητες όπως ο Αριστοτέλης, ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, ο Νίκος Σκαλκώτας, ο Γεώργιος Παπανικολάου. Και αν δεν τον έχετε επισκεφτεί ακόμα ίσως να το δοκιμάζατε…


















