ΠΡΟΣΩΠΑ

Χάρης Θώμος: «Τα παιδιά αξίζουν μια παράσταση που σέβεται τη νοημοσύνη και την ευαισθησία τους»

Μπορούν τέσσερα φαινομενικά ασήμαντα μαξιλάρια να κρύβουν έναν πολύτιμο θησαυρό; Και τι συμβαίνει όταν ένα απρόσμενο κυνήγι θησαυρού γίνεται η αφορμή για μια μητέρα και τον γιο της να ανακαλύψουν όσα τους ενώνουν, αλλά και όσα τους απομακρύνουν;

Η παράσταση «ΠΟΥΠΟΥΛΑpp», των Άγγελου Αγγέλου και Έμης Σίνη, παρουσιάζεται στο Θέατρο Αυλαία της Θεσσαλονίκης, σε σκηνοθεσία Χάρη Θώμου. Μια περιπέτεια γεμάτη χιούμορ, ανατροπές και μουσική, που φέρνει στο προσκήνιο τις οικογενειακές σχέσεις, το χάσμα των γενεών και την ανάγκη για ουσιαστική επικοινωνία. Με αφετηρία μια ασυνήθιστη κληρονομιά, η ιστορία προσκαλεί μικρούς και μεγάλους σε ένα ταξίδι όπου η τεχνολογία συναντά την ανθρώπινη επαφή και η αναζήτηση του θησαυρού αποκτά ένα βαθύτερο νόημα.

Ο σκηνοθέτης Χάρης Θώμος μιλά στην TownSendia για τη δική του προσέγγιση σε ένα έργο που έχει ήδη αγαπηθεί από το κοινό, τις απαιτήσεις της παιδικής κωμωδίας, τη σημασία της ενεργής συμμετοχής των μικρών θεατών και την ευθύνη του δημιουργού απέναντι στα παιδιά. Μια συζήτηση για τη δύναμη του θεάτρου να ψυχαγωγεί, να συγκινεί και να δημιουργεί αφορμές για επικοινωνία ανάμεσα στις γενιές.

Το «ΠΟΥΠΟΥΛΑpp» συνδυάζει το μυστήριο ενός χαμένου θησαυρού με το χιούμορ και τις ανθρώπινες σχέσεις. Τι ήταν εκείνο που σας κέντρισε περισσότερο το ενδιαφέρον όταν γνωρίσατε το έργο των Άγγελου Αγγέλου και Έμης Σίνη και σας έκανε να θελήσετε να το σκηνοθετήσετε;

Το «ΠΟΥΠΟΥΛΑpp» με κέρδισε από την πρώτη ανάγνωση! Είναι ένα κείμενο σύγχρονο, γρήγορο, ζωντανό, με φοβερό χιούμορ και συγκινητικές στιγμές, με καθημερινούς και… όχι τόσο καθημερινούς ήρωες, που σου δίνουν πολύ ωραίο υλικό για να δουλέψεις στη σκηνή. Μου αρέσει πολύ η γραφή του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη. Έχουν έναν τρόπο να μπλέκουν το χιούμορ με την περιπέτεια και, μέσα σε όσα συμβαίνουν, να μας αφήνουν να αναγνωρίσουμε κάτι από τον εαυτό μας και τις σχέσεις μας.

Στο «ΠΟΥΠΟΥΛΑpp», η αναζήτηση του θησαυρού φέρνει μια μητέρα και τον γιο της σε απίθανες καταστάσεις, αλλά τους δίνει και την ευκαιρία να γνωριστούν καλύτερα. Αυτή η σχέση έχει μεγάλο ενδιαφέρον για μένα σκηνοθετικά, γιατί μπορεί να αγγίξει και τα παιδιά και τους γονείς που κάθονται δίπλα τους. Μαζί με τον ρυθμό, τις ανατροπές και το χιούμορ του έργου, ήταν όσα μου άνοιξαν την όρεξη να το σκηνοθετήσω και να συνδημιουργήσουμε με τους ηθοποιούς πάνω στο υλικό του.

Η παράσταση έχει ήδη διαγράψει μια επιτυχημένη πορεία στην Αθήνα, ενώ στη Θεσσαλονίκη παρουσιάζεται με νέα σκηνοθετική προσέγγιση. Πώς αντιμετωπίσατε την πρόκληση να δώσετε τη δική σας ταυτότητα σε ένα έργο που έχει ήδη αγαπηθεί από το κοινό;

Η επιτυχημένη πορεία ενός έργου είναι μια εξαιρετική αφετηρία. Ξέρεις ότι η ιστορία του έχει επικοινωνήσει με το κοινό και θέλεις να ανακαλύψεις τι σε συγκινεί εσένα σε αυτήν, πού βρίσκεις το χιούμορ της και πώς φαντάζεσαι τους ήρωές της πάνω στη σκηνή. Από εκεί αρχίζει να διαμορφώνεται και η δική σου προσέγγιση.

Όσο δύσκολο και να ήταν αυτό, φρόντισα να μην δω την παράσταση της Αθήνας, γιατί ήθελα να είμαι σίγουρος ότι θα μπορούσα να το προσεγγίσω με μια φρέσκια ματιά. Για μένα, η σκηνοθετική ταυτότητα προκύπτει μέσα από τη δουλειά με το κείμενο, την υπόλοιπη δημιουργική ομάδα και φυσικά τους ηθοποιούς. Από τον ρυθμό μιας σκηνής, μια αντίδραση, τον τρόπο που δύο πρόσωπα πλησιάζουν ή δυσκολεύονται να συνεννοηθούν. Ειδικά σε ένα έργο με τόση κίνηση και τόσες ανατροπές, έχει ενδιαφέρον να βρεις τον χώρο για αυτές τις λεπτομέρειες. Εκεί αισθάνομαι ότι μπορώ να καταθέσω τη δική μου ματιά, κρατώντας τη ζωντάνια και το χιούμορ που με έκαναν να αγαπήσω το «ΠΟΥΠΟΥΛΑpp» από την αρχή.

Τέσσερα φαινομενικά ασήμαντα μαξιλάρια γίνονται η αφορμή για μια απίθανη περιπέτεια. Πώς μετατρέπεται σκηνικά αυτή η αναζήτηση σε ένα ζωντανό κυνήγι θησαυρού και ποια στοιχεία επιστρατεύετε για να διατηρείται αμείωτο το ενδιαφέρον των μικρών θεατών;

Η περιπέτεια ξεκινά, ουσιαστικά, από μια παρεξήγηση. Η θεία Έλπω αφήνει στη Στέλλα τέσσερα μαξιλάρια ως κληρονομιά, αλλά ο γιος της, ο Πολύκαρπος, τα χαρίζει σε αγνώστους, πριν καταλάβουν ότι μέσα τους κρύβεται ένας θησαυρός. Έτσι, η Στέλλα, ο Πολύκαρπος και η κολλητή του, η Τζου, ξεκινούν να τα εντοπίσουν με τη βοήθεια της τεχνολογίας

Για μένα, εκεί βρίσκεται μεγάλο μέρος του ενδιαφέροντος. Μέσα σε όλο αυτό το τρέξιμο, η Στέλλα και ο Πολύκαρπος προσπαθούν να συνεργαστούν και να συνεννοηθούν. Τα παιδιά και οι μεγάλοι ακολουθούν το κυνήγι του θησαυρού, γελάνε με τις καταστάσεις που βιώνουν οι ήρωες αλλά ταυτόχρονα βλέπουν μια μητέρα και έναν γιο που μπορεί κάπου να τους θυμίζουν τον εαυτό τους.

Η Στέλλα και ο Πολύκαρπος δυσκολεύονται να καταλάβουν ο ένας τον άλλον, κάτι που αναγνωρίζουμε εύκολα στις σημερινές οικογένειες. Πώς προσεγγίσατε σκηνοθετικά αυτή τη σχέση, ώστε η κωμωδία να αναδεικνύει και τη συγκίνηση που κρύβεται πίσω από τις παρεξηγήσεις;

Εστιάσαμε στην έλλειψη επικοινωνίας και στο τεχνολογικό χάσμα ανάμεσα στη Στέλλα και τον Πολύκαρπο. Η τεχνολογία είναι για εκείνον κομμάτι της καθημερινότητάς του, ενώ η μητέρα του δυσκολεύεται να παρακολουθήσει αυτόν τον κόσμο. Συχνά μιλούν χωρίς να ακούν πραγματικά ο ένας τον άλλον, κι αυτό γεννά παρεξηγήσεις που έχουν πολύ χιούμορ, αλλά είναι και οικείες σε πολλές οικογένειες.

Σκηνοθετικά, με ενδιέφερε ο θεατής να καταλάβει και τις δύο πλευρές. Να δώσω χώρο στη δυσκολία του καθενός να πλησιάσει τον άλλον. Το κωμικό στοιχείο προκύπτει από τις αντιδράσεις τους, από το πόσο διαφορετικά αντιμετωπίζουν την ίδια κατάσταση. Καθώς όμως αναγκάζονται να συνεργαστούν για να βρουν τα μαξιλάρια, αρχίζουν να ακούν περισσότερο και να αναγνωρίζουν όσα μπορεί να προσφέρει ο άλλος. Εκεί βρίσκει χώρο και η συγκίνηση, σε αυτές τις μικρές στιγμές που μια μητέρα και ο έφηβος γιος της καταφέρνουν επιτέλους να συνεννοηθούν.

Το γέλιο στο παιδικό θέατρο συχνά απαιτεί ιδιαίτερη ακρίβεια, καθώς οι μικροί θεατές αντιδρούν αυθόρμητα και χωρίς συμβάσεις. Ποια θεωρείτε τη μεγαλύτερη πρόκληση στη σκηνοθεσία μιας κωμωδίας που απευθύνεται ταυτόχρονα σε παιδιά και ενηλίκους;

Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι να βρεις έναν κωμικό ρυθμό που να χωρά και τα παιδιά και τους ενηλίκους. Μπορεί να γελάσουν με την ίδια σκηνή για διαφορετικούς λόγους. Τα παιδιά με μια απρόσμενη αντίδραση ή μια ανατροπή, οι μεγάλοι επειδή αναγνωρίζουν μια συμπεριφορά, ίσως και τη δική τους. Το κείμενο του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη ευτυχώς μας δίνει πολλές τέτοιες δυνατότητες.

Από εκεί και πέρα, χρειάζεται ακρίβεια από τους ηθοποιούς και διαρκής επαφή με την πλατεία. Ένα βλέμμα, μια παύση, η στιγμή που θα έρθει μια ατάκα μπορούν να αλλάξουν ολόκληρη τη σκηνή. Τα παιδιά αντιδρούν αμέσως και χρειάζεται να τους αφήνεις χώρο, χωρίς να χάνεται η συνέχεια της ιστορίας. Για μένα έχει σημασία οι ηθοποιοί να πιστεύουν σε αυτό που συμβαίνει στους ήρωές τους και να το ερμηνεύουν χωρίς να το σχολιάζουν ή να πλατειάζουν. Όταν προσπαθούμε υπερβολικά να προκαλέσουμε το γέλιο, αυτό φαίνεται

Η κινησιολογία, η πρωτότυπη μουσική και η έντονη διάδραση με το κοινό αποτελούν βασικά στοιχεία της παράστασης. Πώς συνεργαστήκατε με τους υπόλοιπους συντελεστές για να δημιουργήσετε έναν σκηνικό κόσμο όπου η κίνηση, ο λόγος και η μουσική λειτουργούν ως ένα ενιαίο σύνολο;

Κοινή μας αφετηρία ήταν η ιστορία και ο ρυθμός της. Το κείμενο και η πρωτότυπη μουσική μάς έδωσαν το υλικό, και μαζί με την πολυαγαπημένη Μέλπω Βασιλικού, που είναι υπεύθυνη για την κίνηση, και τους ηθοποιούς δουλέψαμε πάνω στο πώς αυτό αποκτά ζωή στη σκηνή. Μας απασχόλησε πώς μια κίνηση συμπληρώνει μια ατάκα, πώς η μουσική επηρεάζει τον ρυθμό μιας σκηνής και πώς περνάμε από τον διάλογο στο δρώμενο χωρίς να χάνεται η συνέχεια της περιπέτειας.

Αυτή η σύνδεση θέλει δοκιμές και διάθεση να ακούσεις την πρόταση του άλλου. Οι ηθοποιοί έχουν καθοριστικό ρόλο, γιατί στο σώμα και στη φωνή τους συναντιούνται όλα αυτά τα στοιχεία. Και μέσα σε αυτή τη δουλειά χρειάζεται να αφήσουμε χώρο για το κοινό. Η αντίδραση των παιδιών, το γέλιο ή μια αυθόρμητη απάντησή τους επηρεάζουν τον χρόνο της παράστασης. Θέλουμε να μπορούμε να τα ακούσουμε και να συνεχίσουμε την ιστορία μαζί τους.

Ζούμε σε μια εποχή όπου η τεχνολογία μάς επιτρέπει να αποκτούμε σχεδόν τα πάντα με ένα άγγιγμα στην οθόνη. Το «ΠΟΥΠΟΥΛΑpp» φαίνεται να σχολιάζει με χιούμορ αυτή την πραγματικότητα. Πώς μπορεί το θέατρο να υπενθυμίσει στα παιδιά την αξία της προσωπικής επαφής και της ενεργής συμμετοχής στη ζωή;

Το θέατρο δίνει στα παιδιά την ευκαιρία να ζήσουν κάτι μαζί, στον ίδιο χώρο και την ίδια στιγμή. Βλέπουν τους ηθοποιούς μπροστά τους, αντιδρούν, γελούν, παρεμβαίνουν και νιώθουν ότι η παρουσία τους επηρεάζει αυτό που συμβαίνει. Αυτή η εμπειρία έχει από μόνη της αξία, χωρίς να χρειάζεται να τους κάνουμε μάθημα για το πόσο χρόνο περνούν μπροστά σε μια οθόνη.

Στο «ΠΟΥΠΟΥΛΑpp» η τεχνολογία βοηθά τους ήρωες να εντοπίσουν τα μαξιλάρια. Για να τα πάρουν πίσω, όμως, πρέπει να βγουν στον κόσμο, να συναντήσουν ανθρώπους, να συνεργαστούν και τελικά να εξελιχθούν οι ίδιοι. Μέσα από αυτή την περιπέτεια, η Στέλλα και ο Πολύκαρπος βρίσκουν το χώρο και τον χρόνο να ακούσουν ο ένας τον άλλον. Θα ήθελα η παράσταση να γίνει μια αφορμή για αντίστοιχες στιγμές ανάμεσα στα παιδιά και στους γονείς τους. Να συζητήσουν μια σκηνή, να γελάσουν ξανά με κάτι που είδαν, να μοιραστούν όσα τους έκαναν εντύπωση και φυσικά να μάθουν ο ένας από τον άλλο.

Η διαδραστικότητα μπορεί να μετατρέψει μια παράσταση σε μια εμπειρία στην οποία τα παιδιά αισθάνονται ότι συμμετέχουν πραγματικά. Πώς εντάσσετε τους μικρούς θεατές στη δράση χωρίς να χάνεται ο ρυθμός και η συνοχή της ιστορίας;

Το ίδιο το κείμενο δίνει εξαιρετικές «πάσες» για να βάλουμε τα παιδιά στη δράση. Υπάρχουν στιγμές που η εξέλιξη της περιπέτειας τα προσκαλεί να αντιδράσουν, να δώσουν λύσεις στους ήρωες, να πουν τη γνώμη τους ή ακόμα και να ανέβουν στη σκηνή και να τους βοηθήσουν. Έτσι, η συμμετοχή τους προκύπτει φυσικά μέσα από την ιστορία και έχει συγκεκριμένο λόγο.

Εκεί χρειάζεται ετοιμότητα από τους ηθοποιούς. Να ακούν πραγματικά τα παιδιά, να αξιοποιούν μια απρόσμενη απάντηση και να ξέρουν πότε να προχωρήσουν τη δράση. Αυτή είναι και η λεπτή ισορροπία: να υπάρχει χώρος για το αυθόρμητο, ενώ παραμένει σαφές πού πηγαίνει η σκηνή. Τα παιδιά καταλαβαίνουν πότε η αντίδρασή τους βρίσκει ανταπόκριση, κι αυτό τα κάνει να αισθάνονται ότι συμμετέχουν στην προσπάθεια των ηρώων.

Το παιδικό θέατρο συχνά αντιμετωπίζεται ως μια απλούστερη μορφή θεατρικής δημιουργίας, παρότι απαιτεί φαντασία, συνέπεια και βαθιά κατανόηση του κοινού του. Τι πιστεύετε ότι οφείλει ένας σκηνοθέτης στα παιδιά που κάθονται για πρώτη φορά σε μια θεατρική πλατεία;

Πρώτα απ’ όλα, τους οφείλει σεβασμό. Να πάρει στα σοβαρά τη νοημοσύνη, την ευαισθησία και την περιέργειά τους. Τα παιδιά μπορούν να παρακολουθήσουν σύνθετες σχέσεις, να συγκινηθούν, να αντιληφθούν το χιούμορ και να κάνουν συνδέσεις που μας εκπλήσσουν. Χρειάζεται να τους δώσουμε μια παράσταση φροντισμένη σε όλα της τα στοιχεία και να τους αφήσουμε χώρο να ανακαλύψουν όσα τους ενδιαφέρουν, χωρίς να τους εξηγούμε διαρκώς τι πρέπει να καταλάβουν ή να αισθανθούν.

Για ένα παιδί που έρχεται πρώτη φορά, όσα συμβαίνουν στην πλατεία και στη σκηνή είναι μια καινούργια εμπειρία. Έχουμε ευθύνη να το κάνουμε να νιώσει ευπρόσδεκτο, να μπορεί να γελάσει, να απορήσει, να παρασυρθεί από την ιστορία. Θα ήθελα να φύγει έχοντας κάτι να συζητήσει, μια εικόνα που του έμεινε, έναν ήρωα που αγάπησε και, κυρίως, την επιθυμία να ξανάρθει στο θέατρο.

Στο τέλος αυτής της περιπέτειας, οι ήρωες ανακαλύπτουν πως υπάρχουν θησαυροί πολυτιμότεροι από τα διαμάντια. Αν μπορούσατε να κρατήσετε μία μόνο εικόνα ή ένα συναίσθημα που θα πάρουν μαζί τους οι θεατές φεύγοντας από το Αυλαία, ποιο θα θέλατε να είναι αυτό;

Θα κρατούσα την εικόνα ενός παιδιού και του γονιού του να φεύγουν από το θέατρο και να συζητούν, να γελούν με κάτι που είδαν, να ακούει ο ένας τι άρεσε στον άλλον. Με συγκινεί η σκέψη ότι η περιπέτεια της Στέλλας, του Πολύκαρπου και της Τζου μπορεί να τους δώσει μια αφορμή να πλησιάσουν λίγο περισσότερο.

Μέσα στην καθημερινότητα είμαστε συχνά μαζί, αλλά ο καθένας απορροφημένος στα δικά του. Θα ήθελα να φύγουν με τη χαρά ότι μοιράστηκαν αυτή την εμπειρία και με τη διάθεση να βρουν κι άλλον χρόνο ο ένας για τον άλλον.

Συνέντευξη: Έρη Χριστοφορίδου

Συντελεστές

Κείμενο: Άγγελος Αγγέλου – Έμη Σίνη
Σκηνοθεσία: Χάρης Θώμος
Κινησιολογία: Μέλπω Βασιλικού
Σκηνικά: Ελένη Στρούλια
Κοστούμια: Δέσποινα Μακαρούνη
Φωτισμοί: Κυριάκος Αλεξιάδης
Μουσική – Ενορχήστρωση: Άγγελος Αγγέλου
Στίχοι: Έμη Σίνη
Βοηθ. Σκηνοθέτη: Νεφέλη Γκίκογλου
Βοηθ. Οργ. Παραγωγής: Ηλιάνα Κρίγκα
Αφίσα: Κώστας Θεοχάρης
Επικοινωνία: Ρεβέκκα Ρουμελιώτη
Ομαδικές κρατήσεις – σχολεία: Αντζελίνα Νατζμέ

Ερμηνεύουν: Κέλλυ Γιακουμάκη, Βίκυ Δαλαμήτρα, Νίκος Κουφόπουλος, Δημήτρης Κρίκος , Θωμάς Τάκαλος

Θέατρο Αυλαία
(Πλατεία ΧΑΝΘ / Τσιμισκή 136)
Τηλέφωνο: 2310 230013
Ημέρες και ώρες παραστάσεων:
Κάθε Σάββατο στις 16:30 & Κυριακή στις 11:30
Διάρκεια: 70 λεπτά χωρίς διάλειμμα
Ηλικίες: 5-105 ετών
Τιμή εισιτηρίου:
Ενηλίκων: 12€
Παιδιών (από 4 ετών): 10€
Ομαδικές κρατήσεις (άνω των 15 ατόμων): 9€

Back to top button