Η ιστορία της ναυσιπλοΐας είναι γεμάτη από αφηγήσεις για πλοία που χάθηκαν στις θύελλες, όμως η περίπτωση του Mary Celeste ξεπερνά κάθε κλασική ιστορία τρόμου, αποτελώντας το πιο διάσημο και άλυτο μυστήριο των θαλασσών. Η εικόνα ενός εμπορικού πλοίου που πλέει με ανοιχτά πανιά κάτω από τον καθαρό ουρανό, έχοντας επάνω του όλα τα υπάρχοντα του πληρώματος ανέπαφα, αλλά χωρίς ούτε ένα ζωντανό ον στο κατάστρωμα, συνεχίζει να προκαλεί ερωτήματα και να απασχολεί τους μελετητές της ναυτικής ιστορίας εδώ και ενάμιση αιώνα.
Το ταξίδι ξεκίνησε τον Νοέμβριο του έτους χιλιοστού οκτακοσιοστού εβδομηκοστού δευτέρου από το λιμάνι της Νέας Υόρκης με προορισμό τη Γένοβα της Ιταλίας, μεταφέροντας ένα μεγάλο φορτίο βιομηχανικού αλκοόλ. Στο τιμόνι βρισκόταν ο έμπειρος και ευσεβής καπετάνιος Μπέντζαμιν Μπριγκς, ο οποίος συνοδευόταν από τη σύζυγό του, την ανήλικη κόρη τους και ένα προσεκτικά επιλεγμένο πλήρωμα επτά ικανών ναυτικών. Η πορεία του πλοίου στον Ατλαντικό Ωκεανό φαινόταν απολύτως ομαλή, με το ημερολόγιο της γέφυρας να καταγράφει καθημερινά τις συντεταγμένες χωρίς να αναφέρει κανένα πρόβλημα ή κίνδυνο.
Η ανατροπή συνέβη στις αρχές Δεκεμβρίου, όταν ένα άλλο εμπορικό πλοίο, το Dei Gratia, εντόπισε το Mary Celeste να κινείται με έναν παράδοξο τρόπο ανάμεσα στις Αζόρες και τις ακτές της Πορτογαλίας. Ο καπετάνιος του Dei Gratia, ο οποίος γνώριζε προσωπικά τον Μπριγκς, ανησύχησε από την πορεία του σκάφους και έστειλε μια ομάδα ναυτικών για να ερευνήσει την κατάσταση. Αυτό που αντίκρισαν οι άνδρες όταν ανέβηκαν στο κατάστρωμα ξεπερνούσε κάθε φαντασία. Το πλοίο ήταν εντελώς άδειο, με τα πανιά του μερικώς σχισμένα αλλά σε λειτουργική κατάσταση, και μερικά εκατοστά νερού στα ύφαλα, ποσότητα που δεν αποτελούσε κίνδυνο για τη σταθερότητά του.
Η έρευνα στο εσωτερικό του Mary Celeste αποκάλυψε ότι η ζωή των επιβατών είχε σταματήσει απότομα. Τα προσωπικά αντικείμενα των ναυτών, τα ρούχα τους, ακόμη και οι πολύτιμες προμήθειες σε φαγητό και νερό για τους επόμενους μήνες βρίσκονταν στη θέση τους, αποδεικνύοντας ότι η εγκατάλειψη του πλοίου έγινε με μεγάλη βιασύνη. Το μοναδικό στοιχείο που έλειπε ήταν η μοναδική σωσίβια λέμβος του σκάφους, καθώς και ορισμένα όργανα πλοήγησης, όπως ο εξάντας. Η τελευταία καταχώρηση στο ημερολόγιο είχε γίνει μερικές ημέρες πριν, τοποθετώντας το πλοίο κοντά στο νησί Σάντα Μαρία, χωρίς να δίνει καμία εξήγηση για την απόφαση του πληρώματος να αφήσει το ασφαλές σκαρί.
Οι επίσημες ανακρίσεις που πραγματοποιήθηκαν από τις αρχές του Γιβραλτάρ εξέτασαν κάθε πιθανή εκδοχή, από την επίθεση πειρατών μέχρι την ανταρσία του πληρώματος, χωρίς όμως να βρεθούν στοιχεία βίας ή καταστροφών που να στηρίζουν αυτές τις θεωρίες. Η επικρατέστερη σύγχρονη ερμηνεία εστιάζει στην πιθανότητα διαρροής αναθυμιάσεων από το φορτίο του αλκοόλ, οι οποίες προκάλεσαν τον φόβο μιας επικείμενης έκρηξης. Ο καπετάνιος, θέλοντας να προστατεύσει την οικογένειά του, διέταξε την προσωρινή επιβίβαση στη σωσίβιο λέμβο, η οποία στη συνέχεια αποκόπηκε από το πλοίο λόγω κάποιου ξαφνικού κύματος, αφήνοντας τους ανθρώπους στο έλεος του ωκεανού.
Η μοίρα των δέκα επιβατών του Mary Celeste παρέμεινε για πάντα κρυμμένη στα βάθη του Ατλαντικού, καθώς καμία έρευνα δεν κατάφερε να εντοπίσει ίχνη τους. Η ιστορία αυτή μετατράπηκε σε έναν αιώνιο μύθο, εμπνέοντας συγγραφείς όπως ο Σερ Άρθουρ Κόναν Ντόιλ να γράψουν διηγήματα βασισμένα στο περιστατικό, ενισχύοντας τη φήμη του πλοίου-φαντάσματος. Το Mary Celeste μας υπενθυμίζει τη σιωπή και το δέος που συνοδεύουν τα μεγάλα μυστήρια των θαλασσών, εκεί όπου η ανθρώπινη λογική σταματά και ξεκινά η αιώνια γοητεία του αγνώστου.
Γράφει η Έρη Χριστοφορίδου
ΠΗΓΕΣ
- Encyclopaedia Britannica – Mary Celeste
- Smithsonian Magazine – The Enduring Mystery of the Mary Celeste
- History.com – Mary Celeste Mystery
- Library of Congress – Historical Accounts of the Mary Celeste
- National Maritime Museum – Mary Celeste Research Resources