
Το καφενείο ήταν χώρος ζεστός και οικείος. Ξύλινα τραπέζια, ψάθινες καρέκλες, ποτήρια με νερό και ελληνικός καφές που μοσχοβολούσε. Εκεί έβρισκε κανείς συζητήσεις για πολιτική, ιστορίες της καθημερινότητας, αστεία και πειράγματα.
Ήταν τόπος συνάντησης για άντρες και γυναίκες, για νέους και ηλικιωμένους. Η αίσθηση της κοινότητας γινόταν πιο έντονη γύρω από ένα τραπέζι, όπου η κουβέντα κυλούσε άλλοτε σοβαρή κι άλλοτε ανάλαφρη. Στις αυλές ή στις πλατείες, το καφενείο έδινε τον παλμό της γειτονιάς.
Μέσα στον καπνό και στο άρωμα του καφέ χτίζονταν φιλίες, λύνονταν παρεξηγήσεις, γεννιούνταν ιδέες. Το καφενείο ήταν σαν μικρή πλατεία μέσα στο ίδιο το κατάστημα. Ένας χώρος ανοιχτός σε όσους αναζητούσαν παρέα, κουβέντα και χαλάρωση.
Σήμερα πολλά καφενεία κρατούν ακόμη εκείνη τη μορφή, με το ίδιο ξύλο στα τραπέζια και τον ίδιο ήχο από τα πούλια στο τάβλι. Η εικόνα ενός ηλικιωμένου που διαβάζει εφημερίδα δίπλα στη σόμπα ή μιας παρέας που συζητά ζωηρά παραμένει ζωντανή.
Το καφενείο της γειτονιάς είναι πολιτισμός. Είναι η ανάμνηση της κοινότητας που ενωνόταν μέσα από τις πιο απλές στιγμές. Ένα μέρος όπου η καθημερινότητα έπαιρνε γεύση από καφέ, κουβέντα και ανθρώπινη ζεστασιά.
(Πηγή: Λαογραφικό Αρχείο – Κέντρο Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας, Ακαδημία Αθηνών)
Γράφει ο Αλέξανδρος Κατσάνος