ΠΡΟΣΩΠΑ

Αναστασία Αναστασούδη: Το θέατρο είναι η πιο βαθιά μορφή φιλοσοφίας

Με λόγο βαθύ, ειλικρινή και γεμάτο πάθος για την Τέχνη, η σκηνοθέτις και ψυχή του «Τεχνόκοσμου» Αναστασία Αναστασούδη μιλά στην Townsendia για τη μαγική της διαδρομή στο θέατρο, την ουσία της σκηνοθεσίας και τη φιλοσοφική αναζήτηση πίσω από κάθε έργο. Από τις παιδικές παραστάσεις που μαγεύουν μικρούς και μεγάλους, μέχρι το βραβευμένο «Φύκι στο Βυθό» που ετοιμάζεται να αποκαλύψει τα μυστικά της ανθρώπινης ψυχής, η Αναστασούδη μοιράζεται σκέψεις, όνειρα και όσα την κινούν να δημιουργεί θεάματα που δεν είναι απλώς παραστάσεις, αλλά εμπειρίες ζωής.

Ας ξεκινήσουμε από την αρχή. Πώς ξεκίνησε η δική σας διαδρομή στο θέατρο και τι ήταν εκείνο που σας τράβηξε περισσότερο στη σκηνοθεσία;

Σπούδασα Θέατρο στην Αθήνα, στην Ανωτέρα Δραματική Σχολή Ίασμος και, ταυτόχρονα, τελείωσα τη Φιλοσοφική Σχολή του Καποδιστριακού (Τμήμα Φ.Π.Ψ.). Από πολύ νωρίς δημιουργήθηκε η ανάγκη να σκηνοθετώ· καθώς ασχολήθηκα με την επιμόρφωση ενηλίκων σε διάφορους πολιτιστικούς φορείς. Όταν δημιουργήσαμε τη δική μας θεατρική ομάδα, ήταν σχεδόν δεδομένο ότι, λόγω της εμπειρίας μου, θα έπρεπε να αναλάβω την ευθύνη για το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα. Τη σκηνοθεσία την αγαπώ, γιατί δεν τη βλέπω ως μια οριζόντια, μονόπλευρη διαδικασία που κλείνει προς την ικανοποίηση των προσδοκιών του σκηνοθέτη. Έχω κάνει τη σαφή επιλογή να δουλεύω ομαδικά και συνεργατικά με τους ηθοποιούς μου, με όποιους κινδύνους κι αν εμπεριέχει κάτι τέτοιο. Νιώθω πως μόνο έτσι θα μπορέσω να ανακαλύψω καινούρια πράγματα σε αυτή την Τέχνη που υπηρετώ.

Ο «Τεχνόκοσμος» έχει πλέον καθιερωθεί ως ένα ζωντανό κύτταρο πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη. Ποιο ήταν το όραμά σας όταν τον δημιουργήσατε και πώς εξελίχθηκε μέσα στα χρόνια;

Νομίζω πως αυτός ήταν εξαρχής ο στόχος μας. Να κάνουμε δουλειές που θα αγαπήσει ο κόσμος, τα παιδιά, αλλά και να αφήσουμε το δικό μας καλλιτεχνικό στίγμα. Μέσα στα χρόνια αντιμετωπίσαμε πολλές δυσκολίες, αλλά δεν το βάλαμε κάτω. Μαθαίνουμε, ξέρετε, από τα λάθη μας και συνεχίζουμε. Ο πήχης ανεβαίνει διαρκώς: καλύτερες παραστάσεις, πιο εμπλουτισμένα κείμενα και έργα που πραγματικά ενδιαφέρουν τον θεατή.

Το να σκηνοθετεί κανείς σημαίνει να διαβάζει και να ερμηνεύει τον κόσμο. Τι σημαίνει για εσάς η σκηνοθεσία; Είναι ένας τρόπος έκφρασης, ένα εργαλείο αφήγησης ή κάτι ακόμη βαθύτερο;

Είναι όλα αυτά κι άλλα τόσα, για τα οποία θα μπορούσα να γράφω για ώρες. Πρωτίστως, είναι η διαρκής ανάγκη μου να λάβω απαντήσεις σε όσα θεμελιώδη φιλοσοφικά ερωτήματα με απασχολούν. Ποια είναι η σχέση του ανθρώπου με τη ζωή και τον θάνατο, ποια ανεκπλήρωτα όνειρα τον κάνουν να σκέφτεται πως ζει αιχμάλωτος σε μια υποταγμένη καθημερινότητα, αν υπάρχει τρόπος άραγε οι νέοι να αλλάξουν τη ροή της ιστορίας ή είμαστε καταδικασμένοι να ζούμε τα πάντα σε επανάληψη. Το θέατρο φιλοσοφεί δια των κειμένων του κι εμείς ταξιδεύουμε μαζί του…

Ο Τεχνόκοσμος αγαπήθηκε ιδιαίτερα για τις παιδικές του παραγωγές, που γεμίζουν τις αίθουσες σε κάθε παράσταση. Ποιο πιστεύετε ότι είναι το “μυστικό” αυτής της σχέσης με το παιδικό κοινό;

Η ειλικρίνεια και η ευαισθησία. Και εννοώ πραγματικά τη λέξη «ευαισθησία». Τα παιδιά είναι οι καλύτεροι θεατές και συγχρόνως οι πιο ειλικρινείς. Αν κάτι δεν τους αρέσει, θα το πουν μπροστά σε όλους και μάλιστα δυνατά. Οφείλουμε, λοιπόν, να τους προσφέρουμε έργα που δεν τέρπουν μόνο την αισθητική τους, αλλά και την ψυχή τους. Κι αυτό να το κάνουμε με αλήθεια. Πολλές φορές ζητάω από τους ηθοποιούς να κοιτάξουν τα παιδιά στα μάτια και να απευθυνθούν έμμεσα σε αυτά, γιατί ο στόχος δεν είναι να είναι παθητικοί δέκτες. Ούτε βέβαια να απολαμβάνουν μόνο τα εξελιγμένα, ευφάνταστα σκηνικά και να μη φεύγουν παίρνοντας έστω και μία σκέψη μαζί τους. Και πώς μπορεί να αποφευχθεί κάτι τέτοιο; Μα με μια όσο το δυνατόν πιο προσεκτική επιλογή των κειμένων. Τα περισσότερα τα γράφω εγώ ή κάνω διασκευές γνωστών μύθων, κλασικών ή λαϊκών παραμυθιών.

Παράλληλα, μία φορά τον χρόνο παρουσιάζετε και μια βραδινή παραγωγή, η οποία αποτελεί πάντα ξεχωριστό γεγονός. Φέτος ανεβάζετε το «Φύκι στον Βυθό». Τι σας ενέπνευσε να το επιλέξετε και τι να περιμένει το κοινό από αυτή τη νέα σας δουλειά;

Το έργο αυτό της Πένυς Φυλακτάκη είναι πραγματικά εξαιρετικό. Όταν το διάβασα, είδα αμέσως ένα καθρέφτισμα της κοινωνίας μας. Η ιστορία είναι πολύ οικεία στον θεατή. Αφορά μια οικογένεια με ένα βαρύ μυστικό, που κάποια στιγμή έρχεται αντιμέτωπη με την αλήθεια. Η παράσταση έχει φτιαχτεί μέσα σε ένα κλίμα μυστηρίου, όπως ακριβώς υποδηλώνεται και στο κείμενο, και έχει πολλές σκηνές έξαρσης, καθώς και ένα ανατρεπτικό φινάλε. Νομίζω πως οι θεατές θα εκπλαγούν, θα σκεφτούν βιωματικά και, στο τέλος, θα συγκινηθούν, γιατί οι ήρωες κάποια στιγμή αγγίζουν το τραγικό.

Το έργο αυτό έχει ήδη διακριθεί με βραβείο. Τι σημαίνει για εσάς αυτή η αναγνώριση και πώς επηρεάζει την προσέγγισή σας στη σκηνοθεσία του;

Δεν στέκομαι σε αυτό. Αντιμετωπίζω όλα τα υπέροχα κείμενα με σεβασμό και επενδύω τον χρόνο μου στην ανάλυσή τους. Προσπαθώ, και σε αυτό το έργο, να πλησιάσω όσο πιο κοντά γίνεται στην εσωτερική σκέψη του συγγραφέα, αλλά και στην ανάσα του ήρωα. Υπάρχουν τόσα που λέγονται σε αυτό το έργο κι άλλα τόσα που δεν λέγονται και που καλούμαστε να τα ανακαλύψουμε.

Κάθε νέα παράσταση είναι και μια καινούρια αρχή. Πώς γεννιέται μέσα σας μια ιδέα για σκηνοθεσία και πώς τη βλέπετε να μεταμορφώνεται από τις πρώτες σημειώσεις μέχρι την πρεμιέρα;

Διαβάζοντας κείμενα, σκέφτομαι πρώτα ως αναγνώστης. Με κάποιον τρόπο, αυτό που με συνεπαίρνει με στοιχειώνει για αρκετό καιρό. Και τότε ξέρω πως σίγουρα θέλω να ασχοληθώ με αυτό. Έχω μάθει να αποδομώ, από τις πρώτες κιόλας πρόβες, την πρώτη εικόνα που σχηματίζεται μέσα μου για το έργο κι έπειτα χτίζω με πολλή προσοχή, σε συνεργασία με τους ηθοποιούς, τα «θεμέλια», τα «περιμετρικά στηρίγματα», τους «εσωτερικούς τοίχους», το «σπίτι» όλο, τα βλέμματα, τις ανάσες και άλλα τόσα που αποτελούν κομμάτι του καλλιτεχνικού «οικοδομήματος». Ήδη από τις γενικές πρόβες, σχεδόν πάντα εκπλήσσομαι με το αποτέλεσμα. Είναι το σημείο όπου στράφηκαν οι ματιές όλων· σκηνοθέτη, ηθοποιών, σκηνογράφου, μουσικού.

Κλείνοντας, ποιο όνειρο για τον «Τεχνόκοσμο» και για τη δική σας δημιουργική πορεία θα θέλατε να δείτε να πραγματοποιείται τα επόμενα χρόνια;

Θα ήθελα να συνεχίσουμε με ωραίες παραστάσεις, ακόμα καλύτερα και ποιοτικότερα έργα, ώστε να γίνουμε σημείο καλλιτεχνικής αναζήτησης και ενδιαφέροντος, ιδίως εδώ στη Δυτική Θεσσαλονίκη, όπου ζούμε.

Συνέντευξη: Έρη Χριστοφορίδου

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Back to top button