
Ο Δημήτρης Αντωνίου στον πρόλογο του συγκλονιστικού κόμικ που υπογράφει το σενάριο λέει πως “ήταν ένας από εμάς”. Εξακολουθεί να είναι και μάλιστα είναι ο καλύτερος “εμείς” που μπορούμε να γίνουμε… αν. Αν, μέσα σε όλα όσα ονειρευόμαστε, προσπαθούμε, σχεδιάζουμε κάνουμε και κάτι για να εξαλείψουμε τα τροχαία ατυχήματα γιατί όπως μας λέει “εσείς είστε αυτοί που μπορείτε να τα σταματήσετε”. Ο Δημήτρης ελπίζει και προσπαθεί για αυτό και θα ήταν ευτυχισμένος αν το δικό του τροχαίο ατύχημα στα δεκαέξι του χρόνια ήταν και το τελευταίο στους ελληνικούς δρόμους. Και καθώς δεν είναι, ο αγώνας του δεν σταματάει και με το υπέροχο κόμικ στο οποίο έδωσε ζωή ο Παναγιώτης Γιάκας μας δείχνει τον δρόμο, τον ίδιο όπου σπέρνει συντρίμμια η ανευθυνότητα, και μας καλεί να σεβαστούμε τους κανόνες, τον συνάνθρωπο αλλά κυρίως τον εαυτό μας. Η συζήτηση μας στο όμορφο καφέ της Σοφούλη, κοντά στο σπίτι του, ξεκινάει από το σημείο που άρχισε μια δεύτερη ζωή για τον Δημήτρη, γεμάτη μόχθο, πόνο, απογοητεύσεις αλλά και δημιουργικότητα εμπνευσμένη από ένα υψηλό αίσθημα καθήκοντος. Τον ρωτώ:
Σήμερα είσαι εικοσιοκτώ χρονών και καθώς δεν είναι πολύ μακριά η εποχή που ήσουν μαθητής, θα σου ζητήσω να μου περιγράψεις πως ήσουν ως παιδί.
Είχα έντονα παιδικά χρόνια και μπορώ να πω όπως και οι φίλοι μου με θυμούνται πως ήμουν η “ψυχή” του σχολείου. Όχι ο “άτακτος” ή το “κακό παιδί” αλλά ένας ζωηρός και εύθυμος φίλος και συμμαθητής. Θα παραδεχθώ όμως πως τότε δεν με συγκινούσε τίποτα πραγματικά. Έτσι, λοιπόν, σκέφτηκα πως με το έργο μου θα φθάσω σε έναν σημερινό πιτσιρίκο που ίσως μου μοιάζει και θα του δώσω κάτι που εγώ θα το διάβαζα τότε και πιστεύω πως θα με άγγιζε.

Το ατύχημα σου ευαισθητοποίησε τους συνανθρώπους μας, την τοπική κοινωνία, τη σχολική κοινότητα ή ήταν ένα στιγμιαίο σοκ για όσους σε γνώριζαν;
Το ατύχημα συνέβη το 2006, όταν ήμουν δεκαέξι χρονών, μαθητής της Β’ Λυκείου στο 7ο Λύκειο Καλαμαριάς. Επέστρεφα από το σχολείο όταν ένας οδηγός με μεγάλη ταχύτητα ανέβηκε στο πεζοδρόμιο και χτύπησε εμένα και δύο φίλους μου. Το σχολείο και η γειτονιά δεν έμειναν ασυγκίνητοι. Το επόμενο διάστημα και για πολύ καιρό γίνονταν πορείες και διαδηλώσεις των κατοίκων της περιοχής αλλά και τοποθετήθηκε φανάρι, μπήκαν πασαλάκια και προστατευτικές μπάρες στο πεζοδρόμιο. Στο 8ο Γυμνάσιο Καλαμαριάς μάλιστα ανέβηκε θεατρική παράσταση για την ευαισθητοποίηση των πολιτών. Το ατύχημά μας έγινε η αφορμή να δοθεί αυξημένη προσοχή στην ασφάλεια των πεζών στους δρόμους κοντά σε σχολεία. Τα επόμενα χρόνια στις 14 Οκτωβρίου, που ήταν η επέτειος του ατυχήματος, ο Δήμος Καλαμαριάς διοργάνωσε Φεστιβάλ Οδικής Συμπεριφοράς στην κεντρική πλατεία, μια γιορτή για την προσπάθεια της καταπολέμησης της οδικής ανασφάλειας.
Πιστεύεις όμως πως είναι ο σωστός τρόπος, αυτός του “Επιμυθέα”, να αντιμετωπίζουμε μια κατάσταση μόνο αφού αυτή μας συνταράξει τόσο;
Δυστυχώς, πολλά πράγματα στην Ελλάδα γίνονται αφού προκληθεί κάποιο ατύχημα. Έχω ακόμη ένα παράδειγμα. Κάποτε ενώ προχωρούσα στον δρόμο, στη διασταύρωση Ρωσίδη με Καλλίδου στην Καλαμαριά, έγινε μπροστά μου ένα τροχαίο. Ένας οδηγός μηχανής έπεσε πάνω σε ένα αυτοκίνητο. Το θύμα βρέθηκε ακριβώς μπροστά στα πόδια μου. Όπως έμαθα από τους γείτονες στο σημείο γίνονταν καθημερινά σοβαρά ατυχήματα. Έψαξα πολύ και πληροφορήθηκα πως η ευθύνη για τη σηματοδότηση της περιοχής ανήκε στην Αττικό Μετρό και δύσκολα θα γινόταν κάτι. Στείλαμε, λοιπόν, βίντεο στην Αττικό Μετρό από το σημείο που δείχνει πως γίνονται τουλάχιστον είκοσι παραβιάσεις του STOP μέσα σε ένα εικοσάλεπτο. Όμως όλοι μας μπορούμε να κάνουμε κάτι για να φθάνουμε λίγο παραπέρα κάθε φορά στον αγώνα μας για ασφάλεια στους δρόμους. Καλέσαμε το TV100, τη ΝΕΤ, κλείσαμε διαμαρτυρόμενοι τους δρόμους, κάναμε φασαρία και τελικά μπήκαν φωτεινοί σηματοδότες, “ματάκια γάτας” και πλέον η διασταύρωση είναι μια από τις πιο σύγχρονες στη Θεσσαλονίκη. Νικήσαμε την παθογένεια του σημείου. Πήγαμε λίγο παραπέρα. Σώσαμε ανθρώπινες ζωές, βεβαίως και μία να σώζαμε αυτό μας γεμίζει. Και είμαι περήφανος για αυτό.

Πότε άρχισε να δημιουργείται μέσα σου αυτή η αίσθηση του καθήκοντος, αυτό το ευγενικό όραμα, αυτή η διάθεση για δημιουργία;
Η αποκατάστασή μου έγινε σε κέντρο του εξωτερικού, στη Σουηδία, όπου εξασκήθηκα και στο συναισθηματικό κομμάτι. Εκεί μέσα από τη μακρά και επίμοχθη διαδικασία πήρα κάποιες αποφάσεις για τη ζωή μου. Με επηρέασε πρέπει να πω η ταινία “Ένας υπέροχος άνθρωπος” όπου συνειδητοποίησα πως παρά τις δυσκολίες μου “αφού έχω το μυαλό μου, έχω τα πάντα”. Ο πρωταγωνιστής της ταινίας αποφασίζει να σπουδάσει, να βγει έξω, να ζήσει και να επηρεάσει τον κόσμο. Έτσι αποφάσισα να κάνω και εγώ.
Και έκανες πολλά και σημαντικά πράγματα. Πες μου λίγα λόγια για την ακαδημαϊκή σου πορεία και το συγγραφικό σου έργο.
Σπούδασα στο Φυσικό Τμήμα του Αριστοτελείου και ολοκλήρωσα το Μεταπτυχιακό μου στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας στην Οικονομική Επιστήμη. Το αντικείμενο της διατριβής μου ήταν τα τροχαία ατυχήματα στο Δήμο Θεσσαλονίκης κατά την περίοδο 2010-2015. Ασχολήθηκα και με τη λογοτεχνία και εξέδωσα δύο συλλογές διηγημάτων, ένα μυθιστόρημα με τίτλο “Ένας καλύτερος άνθρωπος” και είχα την χαρά και την τιμή να ανεβούν δύο θεατρικά μου έργα στη σκηνή στα οποία και συμμετείχα. Το κόμικ αυτό είναι το πρώτο μου σενάριο για κόμικ που εκδίδεται. Δεν μπορώ όμως να μην αναφερθώ και στο έργο της ομάδας μου “C’ est La Vie” με την οποία από το 2013 έως το 2018 ζωγραφίσαμε τα σχολεία και τα πάρκα της πόλης με γκράφιτι με μηνύματα εναντίον του Bullying.

Ποιοι φορείς βοήθησαν στην έκδοση του;
Για να γίνει πραγματικότητα αυτή μου η ιδέα, σημαντική ήταν η συμβολή της Διεύθυνσης Τροχαίας Θεσσαλονίκης και της Υποδιευθύντριας της Α’ Διεύθυνσης Τροχαία κυρίας Παπαγεωργοπούλου και φυσικά η χορηγία των Ελληνικών Πετρελαίων. Αυτοί ήταν και που με έφεραν σε επαφή με τον καλλιτέχνη, τον Παναγιώτη Γιάκα στο έργο του οποίου βρήκα έναν δημιουργό που μπορούσε να δώσει ζωή στα αντικείμενα και συγχρόνως είχε και ο ίδιος τις ίδιες ευαισθησίες για τα άτομα με αναπηρία αφού υπήρξε και καθηγητής σε Ειδικό Γυμνάσιο.
Ας μιλήσουμε, λοιπόν, για την υπόθεση του κόμικ χωρίς να μπούμε σε λεπτομέρειες που θα μας στερήσουν την αγωνία της υπόθεσης.
Πρόκειται για ένα κόμικ που αποτελείται από δύο διαφορετικές εκ πρώτης όψεως ιστορίες που δεν συνδέονται παρά μόνο όταν τελειώνει η ιστορία, πράγμα που το καταλαβαίνει, όχι χωρίς πόνο, ο αναγνώστης. Και πρόκειται για μια καθημερινή πραγματικότητα που όμως είναι η πηγή του προβλήματος. Στην πρώτη ιστορία πρωταγωνιστές είναι τα αντικείμενα που ζουν το καθημερινό δράμα του ατυχήματος του Αντώνη, ο “χειροκίνητος”, το μαξιλάρι, η πατερίτσα αλλά και το αυτοκίνητο. Με αυτό τον τρόπο και το παιδί θα γνωρίσει τα αναπηρικά είδη. Το τελευταίο διαμαρτύρεται όταν οι φίλοι του Αντώνη πηγαίνουν να τον δείρουν: “Για ποιο λόγο τα έχετε βάλει μαζί μου;”. Όταν η ήρεμη στάση του και τα επιχειρήματα του πείθουν τους φίλους του Αντώνη, όλοι τους συμφωνούν πως φταίνε οι άνθρωποι που δεν κάνουν κάτι για να σταματήσουν τα ατυχήματα και όχι τα αντικείμενα και επαναστατούν. Σε αυτό το μέρος θέλω να περάσω τα μηνύματα μου για την αναπηρία και την προσβασιμότητα αφηγούμενος τις δυσκολίες και τις εμπειρίες του Αντώνη, δηλαδή τις δικές μου. Τις δυσκολίες που είναι συνέπειες των ατυχημάτων. Θέλω να δείξω τι σημαίνει “σοβαρός τραυματισμός”. Τα αντικείμενα εξοργίζονται “Τι σημαίνει να ανέβεις μια ανηφόρα, δίχως κανέναν να μας βοηθήσει” αλλά και όταν διαπιστώνουν πως “οι άνθρωποι συχνά φέρονται παράξενα σαν να μην θέλουν τον Αντώνη ανάμεσα στα πόδια τους”.

Και η δεύτερη ιστορία;
Εδώ τα νοήματα είναι πιο ξεκάθαρα. Δύο φίλοι συζητούν καθώς ο ένας τους κάνει συνεχώς παραβάσεις με το αυτοκίνητο (τρέχει “γιατί μου αρέσει”, πίνει αλκοόλ, μιλάει στο κινητό, παραβιάζει τα Stop και πάει λέγοντας). Ο συνοδηγός τρομοκρατημένος δίνει τις σωστές συμβουλές στον επιπόλαιο φίλο του αλλά και βασανίζεται από κάτι που αρνείται να το πει μέχρι το δραματικό τέλος που θα διαβάσετε.
Ποια πιστεύεις ότι θα είναι η απήχηση στα παιδιά αλλά και στους μεγάλους που θα διαβάσουν το κόμικ σου;
Όλο μου το έργο έχει δύο άξονες, δύο σκοπούς. Ο ένας είναι ο μακροπρόθεσμος. Να βοηθήσω στην απόκτηση Παιδείας που αφορά την οδική συμπεριφορά και τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Δεν σας κρύβω την πικρία μου για το ότι παρατήρησα κατά την προεκλογική περίοδο πως κανένας πολιτικός δεν είπε τίποτα για τα τροχαία ατυχήματα και την πρόληψή τους. Δεν άκουσα τίποτα για τη σύσταση κάποιας ομάδας έρευνας και αντιμετώπισης των ατυχημάτων. Ο άλλος είναι η εξάλειψη του τροχαίου ατυχήματος στην καθημερινότητα μας, ΣΗΜΕΡΑ. Να βρούμε σε ποια σημεία γίνονται επαναλαβανόμενα θανατηφόρα ατυχήματα και να διορθώσουμε την κατάσταση. Δυστυχώς, διαπιστώνω πως χρειάζεται ταυτόχρονη αντιμετώπιση από την Πολιτεία. Και ενημέρωση αλλά και πολιτική βούληση. Τι να το κάνεις να μιλάει μία ώρα ο δάσκαλος και να μην σηματοδοτεί σωστά η Πολιτεία τους δρόμους; Ευθύνη έχουν και η Πολιτεία και ο Πολίτης, όλοι μας, η οικογένεια, το Σχολείο, το περιβάλλον. Ο επιπόλαιος Έλληνας ενημερώνεται αλλά μπαίνει στο αμάξι του και είναι ο ίδιος άνθρωπος. Θα το αλλάξουμε αυτό. Και τα 20.000 αντίτυπα αυτής της πρώτης έκδοσης θα βοηθήσουν στην αλλαγή.
Σε ευχαριστώ Δημήτρη με τα λόγια του ήρωα σου “που δεν σταματάς ν’ αγωνίζεσαι”. Για όλους μας.
Συνέντευξη: ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΠΑΧΑΣ
Λέμε “Stop” στην οδική ανασφάλεια
Δημήτρης Αντωνίου (Σενάριο) και Παναγιώτης Γιάκας (Σχέδιο)
Ένατη Διάσταση, Απρίλιος 2019
Υπεύθυνοι Έκδοσης: Πάνος Κρητικός, Νίκος Δαλαμπύρας
Επιμέλεια Έκδοσης Διεύθυνση Τροχαίας Θεσσαλονίκης










