Στη σκηνή του ιστορικού Θεάτρου Κολοσσαίον, εκτυλίσσεται μία από τις πιο ουσιαστικές θεατρικές προτάσεις της φετινής σεζόν. Η «Λαπωνία» των Μαρκ Χάσε και Μαρία Πάουλα, σε μετάφραση και διασκευή της Μαρίας Χατζηεμμανουήλ, απομακρύνεται γρήγορα από τον χαρακτηρισμό της απλής κωμωδίας καταστάσεων. Πρόκειται για ένα έργο που τολμά να αγγίξει ζητήματα ταυτότητας, ανατροφής και ηθικής, εξερευνώντας τη λεπτή γραμμή ανάμεσα στο «ζωτικό ψεύδος» και την ωμή αλήθεια.
Στο έργο, δύο οικογένειες συναντιούνται στη χιονισμένη Λαπωνία για να περάσουν μαζί τις γιορτές. Ένα φαινομενικά αθώο σχόλιο γύρω από τον Άγιο Βασίλη αρκεί για να διαταράξει τη γιορτινή ισορροπία και να φέρει στην επιφάνεια βαθύτερες συγκρούσεις. Πολύ γρήγορα, το οικογενειακό τραπέζι μετατρέπεται σε πεδίο αντιπαράθεσης, όπου συγκρούονται διαφορετικές αντιλήψεις για την αλήθεια, την ανατροφή των παιδιών, τη φαντασία και τα όρια της ειλικρίνειας. Κάτω από το χιούμορ και τις καθημερινές ατάκες, αποκαλύπτεται ένα έργο που μιλά λιγότερο για τα παιδιά και περισσότερο για τις αβεβαιότητες και τις ανάγκες των ενηλίκων.
Η σκηνοθετική ματιά του Νικορέστη Χανιωτάκη αποδεικνύεται για ακόμη μία φορά διεισδυτική. Αποφεύγοντας τις ευκολίες της φαρσοκωμωδίας, επενδύει στον ρυθμό, στις παύσεις και στην υπόγεια ένταση των σχέσεων. Η σκηνή μετατρέπεται σε πεδίο σύγκρουσης δύο κόσμων. Από τη μία, ο μεσογειακός αυθορμητισμός και η συναισθηματική αμεσότητα της ελληνικής οικογένειας. Από την άλλη, η σκανδιναβική πειθαρχία, η απόλυτη ειλικρίνεια και η προσκόλληση στους κανόνες. Οι φωτισμοί, που επιμελήθηκε ο ίδιος ο σκηνοθέτης, σε συνδυασμό με το υποβλητικό σκηνικό της Αγγελίνας Παπαχατζάκη, δημιουργούν μια αίσθηση απομόνωσης μέσα στο παγωμένο τοπίο της Φινλανδίας, μετατρέποντας το σπίτι σε ένα ιδανικό «εργαστήριο» δοκιμής των ανθρώπινων σχέσεων.
Το μεγάλο στοίχημα της παράστασης κερδίζεται ξεκάθαρα στις ερμηνείες και κυρίως στον τρόπο με τον οποίο οι τέσσερις ηθοποιοί λειτουργούν ως δύο ζευγάρια με εντελώς διαφορετική κοσμοθεωρία. Ο Μελέτης Ηλίας και η Βίβιαν Κοντομάρη ενσαρκώνουν το ζευγάρι που ζει μόνιμα στη Λαπωνία. Εκείνος, γέννημα του βόρειου τόπου, και εκείνη, που τον ακολούθησε και τον παντρεύτηκε, υιοθετώντας έναν τρόπο ζωής όπου η λογική και η απόλυτη ειλικρίνεια αποτελούν σχεδόν ηθικό νόμο. Η Κοντομάρη αποδίδει με εντυπωσιακή ακρίβεια αυτή τη σκανδιναβική αυστηρότητα, αφήνοντας όμως να διαφανούν οι εσωτερικές ρωγμές της ηρωίδας της, ενώ ο Ηλίας ισορροπεί εξαιρετικά ανάμεσα στο χιούμορ, την αμηχανία και την ανάγκη για συναισθηματική σύνδεση.
Το «αντίπαλο» ζευγάρι, η Βάσω Λασκαράκη και ο Σπύρος Τσεκούρας, φτάνει στη Λαπωνία ως επισκέπτης. Πηγαίνουν να συναντήσουν την αδερφή της Λασκαράκη και έρχονται αντιμέτωποι με έναν κόσμο που συγκρούεται ευθέως με τον μεσογειακό αυθορμητισμό τους. Η Λασκαράκη χτίζει έναν χαρακτήρα δυναμικό και βαθιά ανθρώπινο, συνδυάζοντας τρυφερότητα και ένταση χωρίς υπερβολές, ενώ ο Τσεκούρας, με υποδειγματική οικονομία μέσων και λεπτό χιούμορ, λειτουργεί ως σταθερός άξονας ενσυναίσθησης μέσα στη σύγκρουση.
Η χημεία της τετράδας είναι τόσο συμπαγής και αβίαστη, που η σκηνή μετατρέπεται σε ένα αληθινό οικογενειακό τραπέζι. Ο θεατής μετακινείται από τη θέση του απλού παρατηρητή και αισθάνεται σχεδόν «εισβολέας» σε μια ιδιωτική στιγμή, όπου το γέλιο, η ένταση και η αλήθεια συνυπάρχουν επικίνδυνα κοντά.
Το κεντρικό ερώτημα, αν πρέπει να λέμε την αλήθεια στα παιδιά για τον Άγιο Βασίλη, λειτουργεί τελικά μόνο ως αφετηρία. Στον πυρήνα του, το έργο μιλά για τους ενήλικες και τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζονται την ευθύνη της αλήθειας. Μέσα από τη διασκευή της Χατζηεμμανουήλ, η «Λαπωνία» φέρνει στο προσκήνιο δύο αντικρουόμενες ανάγκες. Από τη μία, την αξίωση της απόλυτης ειλικρίνειας ως ηθικής στάσης ζωής, από την άλλη, την ανάγκη της φαντασίας ως προστατευτικού μηχανισμού, ως χώρου όπου το παιδί, και συχνά ο ίδιος ο ενήλικας, μπορεί να αναπνεύσει.
Ψυχολογικά, το έργο αγγίζει ένα λεπτό όριο. Πότε η αλήθεια λειτουργεί απελευθερωτικά και πότε γίνεται βάρος που επιβάλλεται χωρίς ενσυναίσθηση. Κοινωνικά, θέτει το ερώτημα αν η ειλικρίνεια αποτελεί πάντα πράξη γενναιότητας ή αν, σε ορισμένες περιπτώσεις, μετατρέπεται σε έναν ακόμη τρόπο άσκησης εξουσίας. Η σύγκρουση των δύο οικογενειών αποκαλύπτει πως το επίκεντρο μετατοπίζεται από την παιδαγωγική στάση στη βαθύτερη ανάγκη των ενηλίκων να επιβεβαιώσουν τον δικό τους τρόπο ζωής ως τον «σωστό».
Η μουσική του Γιάννη Μαθέ συνοδεύει διακριτικά αυτή τη διαδρομή, προσθέτοντας μια μελαγχολική υπογράμμιση που μοιάζει να αφορά περισσότερο τη χαμένη αθωότητα των ενηλίκων παρά των παιδιών. Γιατί, τελικά, η «Λαπωνία» φωτίζει λιγότερο την αντοχή των παιδιών στην αλήθεια και περισσότερο την αντοχή των μεγάλων σε έναν κόσμο χωρίς μικρά, αναγκαία παραμύθια.
Ιδιαίτερη μνεία αξίζει στη συνολική φροντίδα της παραγωγής από τη Γίνονται Έργα. Από τα κοστούμια της Ιωάννας Καλαβρού, που αποτυπώνουν με ακρίβεια τον χαρακτήρα κάθε ήρωα, έως τη συνολική οπτική ταυτότητα της παράστασης, όλα συνθέτουν ένα αποτέλεσμα υψηλής αισθητικής.
Η «Λαπωνία» είναι μια παράσταση που σέβεται το κοινό της Θεσσαλονίκης. Γεννά ουσιαστικά ερωτήματα και κρατά απόσταση από τις εύκολες απαντήσεις. Μια υπενθύμιση ότι, ανεξάρτητα από το πόσο βόρεια ή νότια ζούμε, οι ανθρώπινες ανάγκες για αποδοχή, αγάπη και ένα «μαγικό» παραμύθι παραμένουν ίδιες. Μια θεατρική εμπειρία που αξίζει να ζήσετε στο Κολοσσαίον.
Γράφει η Έρη Χριστοφορίδου
Συντελεστές
Μετάφραση – Διασκευή: Μαρία Χατζηεμμανουήλ
Σκηνοθεσία: Νικορέστης Χανιωτάκης
Σκηνικά: Αγγελίνα Παπαχατζάκη
Κοστούμια: Ιωάννα Καλαβρού
Φωτισμοί: Νικορέστης Χανιωτάκης
Πρωτότυπη μουσική: Γιάννης Μαθές
Φωτογράφιση: Πάνος Γιαννακόπουλος
Video φωτογράφησης: Έφη Καρανικόλα
Βοηθός σκηνοθέτη: Σοφία Μπακιρτζή
Επικοινωνία: Ρεβέκκα Ρουμελιώτη
Διαχείριση Social media: Γιάννης Τζίνογλου
Γραφιστική Επιμέλεια: Μαίρη Μούσα Mousart
Κομμώσεις – μακιγιάζ: Le Boudoir Salons
Παραγωγή: Γίνονται έργα
Παίζουν (Αλφαβητικά): Μελέτης Ηλίας, Βίβιαν Κοντομάρη, Βάσω Λασκαράκη, Σπύρος Τσεκούρας.
Πληροφορίες:
Λεωφ. Βασιλίσσης Όλγας 150
Κινηματοθέατρο ΚΟΛΟΣΣΑΙΟΝ
ΛΑΠΩΝΙΑ – ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2ος χρόνος!
Τελευταίες παραστάσεις:
Παρ, 16/1 στις 21:00
Σαβ, 17/1 στις 19:00
Σαβ, 17/1 στις 21:30
Κυρ, 18/1 στις 19:00
Τιμές εισιτηρίων: Από 15,00€
