Εκεί που ο λόγος του Ευρυπίδη, ξαναφωτίστηκε μέσα από τη σκοτεινιά του πολεμικού τοπίου και τη λυρικότητα της μουσικής του Δημήτρη Λάγιου, Οι Τρωάδες και το ΄ΑΗ ΛΑΟΣ΄ έγιναν ένα.
Η παράσταση ξεκινάει με ένα δρώμενο καθώς ο κόσμος μπαίνει στο θέατρο. Τον περιμένουν παλιά ξεθωριασμένα αντρικά ρούχα – κουφάρια του πολέμου, γυναίκες πιο πέρα να αναμοχλεύουν άλλα κουφάρια και ένας στρατιώτης; για αρκετή ώρα πεσμένος και ακίνητος.
Η σκηνοθεσία της παράστασης ανήκει στον πολυσχιδή Στέλιο Βραχνή. Είναι δικό του δημιούργημα, όλη η παράσταση είναι ένα σκηνοθετικό εύρημα. Κατόρθωσε να συνενώσει τον λόγο του Ευριπίδη, με το μουσικό έργο του Δημήτρη Λάγιου, που γράφτηκε περίπου 30 αιώνες αργότερα. Και μάλιστα μας παρέδωσε τις Τρωάδες ως Ελληνική κλασσική τραγωδία και πολύ το χαρήκαμε. Εάν δεν γνωρίζεις ότι η μουσική είναι του Δημήτρη Λάγιου και οι στίχοι των τραγουδιών – χορικών του Μιχάλη Μπουρμπούλη δεν θα το καταλάβεις. Και αυτό είναι η μεγάλη επιτυχία της παράστασης. Το στοίχημα κερδήθηκε, η τραγωδία εμπλουτίστηκε, το κοινό καταχειροκρότησε την παράσταση και τους συντελεστές της.
Τον λόγο παίρνει πρώτη η Εκάβη – Γιώτα Φέστα. Η οποία μάλιστα δεν φεύγει καθόλου από τη σκηνή, καθώς τα χτυπήματα και οι απώλειες του οίκου της, διαδέχονται το ένα μετά το άλλο. Και προσπαθεί να αντέξει, να θρηνήσει, αλλά και να σταθεί όρθια με ηρωισμό. Μαζεύει τα παιδιά της (το λαό της) κάτω από τις φτερούγες της, ενώ σε λίγο με ένα σπαρακτικό αγκάλιασμα θα αποχαιρετήσει την κόρη της που οδεύει προς το θάνατο. Θα σηκωθεί και θα πέσει πολλές φορές ακόμα, οδηγώντας την Εκάβη της σε αυτό που πραγματικά είναι: ένα σύμβολο μάνας, μόνης, ενάντια στην αγριότητα του πολέμου.
Η έκπληξη έρχεται από την Ιωάννα Πηλιχού ως Ανδρομάχη, καθώς στη σκηνή δεν βλέπεις ούτε τη μία ούτε την άλλη. Βλέπεις μετουσιωμένο τον οδυρμό της γυναίκας για τον σύζυγο της και φυσικό αρχηγό της Τροίας, που χάνεται στη μάχη, αλλά και τον σπαραγμό της μάνας για το παιδί της που το σκοτώνουν με βιαιότητα. Η Ιωάννα Πηλιχού, μετατρέπει τον ρόλο της Ανδρομάχης σε ένα παγκόσμιο αντιπολεμικό θρήνο! Η φωνή της έρχεται μέσα από την ψυχή της, βαθιά, έντονη, σκληρή από τον πόνο και σπαρακτική όπως όλη η ερμηνεία της.
Η ενορχήστρωση είναι του Θωμά Λαζάρου, ενώ η διδασκαλία των τραγουδιών και η μουσική διεύθυνση της Σοφίας Γιολδάση. Πρόκειται για εξαιρετική δουλειά και έχουν καταφέρει κάτι πολύ σημαντικό: Τα τραγούδια – χορικά να αποτελούν ένα σημαντικό συμπλήρωμα της παράστασης, ως μια ηχητική πανδαισία εξαίσιων φωνών από την Μυρτώ Χαλέμη, την Ελένη Δημοπούλου, την Άλκηστις Αγγελοπούλου αλλά και από όλο το χορό. Είναι από τις ελάχιστες φορές που ακούς και καταλαβαίνεις την κάθε λέξη. Πολύ δουλεμένες φωνές εως και συνταρακτικές, γεμάτες συναίσθημα και λυρισμό, που φυσικά υποστηρίζονται από εξαιρετικούς μουσικούς.
Οι συντελεστές σε αυτή την παράσταση είναι πραγματικά τόσοι πολλοί (19 ηθοποιοί και μουσικοί μόνο επί σκηνής) που δεν μπορούμε να τους αναφέρουμε όλους έναν – έναν.
Συνολικά έχει γίνει μια πολύ σημαντική παραγωγή από την Politistica-CulturalScenes που αξίζει να την αγκαλιάσουμε.
Επίσης αυτή η παράσταση είναι τόσο ξεκάθαρη που για πρώτη φορά καταλαβαίνεις για ποιο λόγο δεν ακούστηκε η Τροία, ή οι Τρώες αν προτιμάτε, ποτέ ξανά στην ιστορία. Διότι τους ξεκληρίσαμε βάναυσα, εμείς οι Έλληνες, τους αφανίσαμε κυριολεκτικά, σκοτώσαμε και το τελευταίο βρέφος της Βασιλικής γενιάς του Πρίαμου, διασκορπίσαμε ως δούλες τις απογόνους του… Δεν πρόκειται για ένα απλό πόλεμο, αλλά για γενοκτονία. Σαν αυτές που συντελούνται σήμερα… θα μείνει τίποτα άραγε από την Παλαιστίνη;
Και εδώ έρχεται η παράσταση, αλλά και η σοφία του Ομήρου και των τραγικών ποιητών στη συνέχεια να θέσει τα ερωτήματα: Τι απομένει μετά τον πόλεμο; Ποιοι επιβιώνουν; Τι απέγιναν οι νικητές του πολέμου, οι Έλληνες; Ο Αχιλλέας ο πιο ξακουστός ήρωας και ημίθεος από την πλευρά της μητέρας του σκοτώθηκε από τον Πάρι. Ο Οδυσσέας ο επινοητής του Δούρειου Ίππου έκανε συνολικά 20 χρόνια να γυρίσει στην πατρίδα του, σε ένα σπίτι λεηλατημένο, όπως αυτά που ρήμαξε. Ο Αίαντας αυτοκτόνησε. Και αυτός που γύρισε πίσω δήθεν αλώβητος, ο Αγαμέμνονας, έφερε ως σκλάβα την μόνη που απόμεινε από τους Τρώες, την Κασσάνδρα, αυτή δηλαδή που έχει προφητεύσει τον θάνατο του. Για αυτό δεν λυπάται τον εαυτό της, ξέρει ότι ο νικητής θα έχει χειρότερο τέλος.
Όταν λοιπόν είσαι ο νικητής, αλλά φτάνεις στο σημείο να λυπάσαι για τα κακά που έσπειρες και ο ηττημένος στέκει εμπρός σου ως ήρωας, τότε ίσως έρχεται η λύτρωση. Έτσι γίνεται και με την παράσταση που μας επιφυλάσσει και ένα απρόσμενο τέλος. Εδώ ο από μηχανής Θεός έρχεται με τη φωνή της Σωτηρίας Μπέλλου. Την τραγουδίστρια δηλαδή του μουσικού έργου του Δημήτρη Λάγιου, που με τη χαρακτηριστικά σκληρή, αλλά Δωρική φωνή της, έρχεται 40 χρόνια μετά το θάνατο του Δημιουργού να μας υπενθυμίσει τα δεινά που έχουμε περάσει, γιατί πάντα θα είμαστε Αη λαός. Με την ευκαιρία αυτή, αναζητήστε τον δίσκο στο you tube. Έχει υπέροχη μουσική και οι στίχοι του είναι αξεπέραστοι και γεμάτοι σοφά λόγια, όπως και το έργο του Ευριπίδη. Δικαίως και ευτυχώς συναντήθηκαν, για να μας υπενθυμίσει ο Στέλιος ο Βραχνής μέσα από την παράσταση του το μεγάλο θέμα της προσφυγιάς και ποιες μνήμες κουβαλάνε οι ζωντανοί.
Στην Τροία μεγαλώνουνε τα στάχυα
και στην Αγιάσο σε μιαν έρμη εκκλησιά
ζωγράφισε ο Θεόφιλος με αίμα
το χάρο να φοράει θαλασσιά.
Θέλει αρετή και τόλμη η… τραγωδία.
Γράφει ο Κωνσταντίνος Ραβνιωτόπουλος
Περισσότερες πληροφορίες για εισιτήρια και την περιοδεία εδώ: https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/offer/festival/summer/ai-laos/
