Ένα έργο-αποχαιρετισμός, γραμμένο με την ιδιότυπη τρυφερότητα και το λεπτό χιούμορ του Σταύρου Τσιώλη, βρίσκει στη σκηνή του Θεάτρου Τεχνών Θεσσαλονίκης μια ήσυχη, ουσιαστική επιστροφή. Η «Δημοπρασία», με τον Αργύρη Μπακιρτζή, παρουσιάζεται ως ένας μονόλογος που κινείται ανάμεσα στη μνήμη, την αφήγηση και την προσωπική εξομολόγηση, με την επιμέλεια παραγωγής του Χάρη Μιχαλογιαννάκη να κρατά σταθερά τον πυρήνα του έργου.
Στο μικρό, σχεδόν εξομολογητικό σκηνικό του Θεάτρου Τεχνών, μια πιανόλα, μερικά παλιά τηλέφωνα, ένα χαλί κρεμασμένο στον τοίχο και μια στοίβα από ετερόκλητα αντικείμενα στήνουν τον χώρο μιας παράδοξης αγοραπωλησίας. Στην «Δημοπρασία» το βάρος μετατοπίζεται γρήγορα αλλού. Αυτό που εκποιείται αφορά τα θραύσματα της ίδιας του της μνήμης, τις μικρές ιστορίες που τον συνθέτουν, τα ίχνη μιας ζωής που περνά μπροστά μας κομμάτι κομμάτι.
Για να προσεγγίσει κανείς το έργο χρειάζεται να βουτήξει στον κόσμο του Σταύρου Τσιώλη. Ο εκλιπών δημιουργός υπήρξε ο ποιητής των ηττημένων, των ευαίσθητων και των ανθρώπων που αναζητούν το θαύμα μέσα στην απλότητα της καθημερινότητας. Το κείμενο φέρει όλα τα αναγνωρίσιμα στοιχεία της γραφής του. Έναν λεπτό σουρεαλισμό, ένα ιδιότυπο χιούμορ που ακουμπά στη μελαγχολία και μια αφοπλιστική απλότητα που δημιουργεί την αίσθηση μιας αυθεντικής, σχεδόν τυχαίας συνάντησης.
Η ιστορία του δημοπράτη που επιχειρεί να αποχωριστεί τα «τιμαλφή» της ζωής του λειτουργεί ως μια καθαρή αλληγορία για το πέρασμα του χρόνου. Έργα τέχνης, προσωπικές αναμνήσεις, μικροαντικείμενα αποκτούν νέα σημασία καθώς περνούν από τα χέρια του και καταλήγουν στο βλέμμα του θεατή. Ο Τσιώλης αφηγείται μέσα από διαδοχικές στιγμές που ενώνονται και αποκαλύπτουν σταδιακά το τοπίο της ανθρώπινης μοναχικότητας.
Ο Αργύρης Μπακιρτζής μοιάζει σχεδόν αναπόφευκτος σε αυτό το σύμπαν. Η παρουσία του στηρίζεται σε μια εσωτερική ακρίβεια, με μέτρο και συγκέντρωση. Στέκεται στη σκηνή με χαλαρότητα, οικειότητα και μια βαθιά αίσθηση ρυθμού. Ο λόγος του ρέει σαν αφήγηση που έχει ειπωθεί πολλές φορές, σαν μια ιστορία που κουβαλά προσωπικό βάρος. Η ερμηνεία του κινείται ανάμεσα στον ρόλο του δημοπράτη και στον άνθρωπο που αποχωρίζεται, κρατώντας αυτή τη διπλή υπόσταση ζωντανή σε όλη τη διάρκεια.
Η φωνή του, βαθιά και αναγνωρίσιμη, δίνει στο κείμενο μια σχεδόν μουσική ποιότητα. Ακόμη και στις στιγμές που δεν υπάρχει τραγούδι, η εκφορά του λόγου δημιουργεί έναν ρυθμό που κρατά την προσοχή σταθερή. Όταν η μουσική μπαίνει στη ροή της παράστασης, με την πιανόλα και τη συμμετοχή της Τότας Ευλαβή, λειτουργεί ως φυσική συνέχεια της αφήγησης. Τα τραγούδια ανοίγουν χώρο για συναίσθημα και λειτουργούν σαν μικρές ανάσες μέσα στο έργο.
Η σκηνική εικόνα στηρίζεται σε μια αισθητική λιτή αλλά βαθιά φορτισμένη. Τα αντικείμενα κουβαλούν μνήμη και παρουσία, μετατρέποντας τον σκηνικό χώρο σε ζωντανό τοπίο. Φέρουν μνήμη, ιστορία και παρουσία. Τα παλιά τηλέφωνα, οι πίνακες, τα μικρά αντικείμενα πάνω στο τραπέζι δημιουργούν ένα περιβάλλον που θυμίζει εσωτερικό τοπίο. Σαν να παρακολουθεί κανείς τη σκέψη του ήρωα να απλώνεται μπροστά του.
Ο φωτισμός λειτουργεί διακριτικά και ουσιαστικά. Ζεστός, εστιασμένος, δημιουργεί μια αίσθηση εγγύτητας και φέρνει τον θεατή πιο κοντά σε αυτό που συμβαίνει. Η σκηνοθετική προσέγγιση διατηρεί μια καθαρή γραμμή. Ο ρυθμός αναπτύσσεται φυσικά, οι παύσεις αποκτούν σημασία, οι σιωπές λειτουργούν σαν μέρος της αφήγησης και όχι σαν κενά.
Η «Δημοπρασία» φέρνει στο προσκήνιο μια μορφή θεάτρου που στηρίζεται στην ουσία. Στον άνθρωπο, στον λόγο και στη μνήμη. Σε μια περίοδο όπου κυριαρχεί η ταχύτητα και η ένταση, η παράσταση επιλέγει έναν διαφορετικό δρόμο. Τον δρόμο της παρατήρησης και της εσωτερικής διαδρομής.
Φεύγοντας από το θέατρο, μένει κάτι περισσότερο από την ανάμνηση μιας παράστασης. Μένει η ανάγκη να κοιτάξει κανείς τα δικά του αντικείμενα και τις δικές του αναμνήσεις με μεγαλύτερη προσοχή. Μια παράσταση χειροποίητη, συγκινητική και βαθιά ανθρώπινη.
Γράφει η Εβελίνα Κουρτίδου
Για περισσότερες πληροφορίες για την παράσταση και αγορά εισιτηρίων ακολουθήστε τον παρακάτω σύνδεσμο: https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/i-dimoprasia/
