ΠΡΟΣΩΠΑ

Θεοδώρα Κώτση Φελίτσι: Η ενσυναίσθηση και η συμπόνοια είναι γέφυρες επικοινωνίας

 

 

Η διεθνής καλλιτέχνης Θεοδώρα Κώτση-Φελίτσι, σε συνεργασία με τον Ολλανδικό Μη Κερδοσκοπικό Οργανισμό “Ilysia Foundation” παρουσιάζει την performance “Contaminated” στο Metropolitan Urban Theatre και αποκαλύπτει τις οδυνηρές επιπτώσεις της επανατραυματοποίησης, τον τρόπο θεραπείας απέναντι στην ψυχική αποσύνδεση, καθώς και την ελπίδα της για μία πολιτεία πρόθυμη να φροντίσει ανθρώπινες πληγές από πάσης φύσεως κακοποίηση.

“Contaminated”, δηλαδή “Μολυσμένος/η”. Τι στάθηκε ως αφορμή προκειμένου να εμπνευστείτε την ονομασία και το περιεχόμενο της performance;

Ο τίτλος έχει βασιστεί σε μια από τις συνεντεύξεις που είχα με κάποιον ειδικό επάνω στο Τραύμα. Κατά τη διάρκεια της συζήτησης σχετικά με το σύστημα φροντίδας του τραύματος, εκείνος έκανε νύξη για δυσλειτουργικές πλευρές του συστήματος αποκαλώντας τες «μόλυνση», γιατί αυτές οι πλευρές μπορεί να καταφέρουν να μολύνουν ολόκληρο το σύστημα.

Ποιον ρόλο διαδραματίζει το θέατρο σκιών στη παράσταση και με ποιο κριτήριο το εντάξατε σε αυτήν;

Η αφήγηση του έργου έχει βασιστεί κατά κύριο λόγο στις παραδοσιακές και σύγχρονες τεχνικές του θέατρου σκιών. Συνδέοντας αυτές τις πρακτικές με την κίνηση του σώματος και του σκηνικού, επαναδιαπραγματευόμαστε τον χώρο. Αυτή η προσέγγιση έχει συμβολικό χαρακτήρα, καθώς η επαναδιαπραγμάτευσή του τραύματος είναι μεγάλο κομμάτι της αποθεραπείας.

Όσον αφορά στο γνωσιακό υπόβαθρο για την υλοποίηση του έργου, λειτούργησε ως αρωγός η μακροχρόνια προσωπική σας έρευνα πάνω στο αντικείμενο της βίας, του τραύματος και της επανατραυματοποίησης; Τι εστί «επανατραυματοποίηση»;

Η έρευνα και οι σπουδές που έχω κάνει και εξακολουθώ να κάνω επάνω στο τραύμα υπήρξαν βοηθητικές όχι μόνο στην σχεδίαση και εκτέλεση του έργου, αλλά λειτούργησε εξίσου υποστηρικτικά σε εμένα ώστε να φροντίσω τον εαυτό μου και τις πληγές μου με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Η παράσταση έχει φτιαχτεί ειδικά έτσι ώστε ο θεατής να είναι προετοιμασμένος σε ανεπιθύμητες εικόνες ή ήχους. Εκτός από την προβολή προειδοποιητικών ενημερώσεων υπάρχει και παρουσία ειδικών θεραπευτών στων χώρο.

 

Η ενσυναίσθηση είναι μια λέξη που πλέον έχει κερδίσει επάξια τη καθημερινή της χρήση στο λεξιλόγιο μας. Ποια είναι η θέση της στην performance;

Η ενσυναίσθηση είναι ένα σπίτι μεγάλης χωρητικότητας που χωράει όλες τις εικόνες, τα συναισθήματα και τις σκέψεις που αλλιώς δεν θα μπορούσαμε να αντέξουμε, έχει μεγάλη επιρροή γιατί πηγάζει από την πλαστικότητα του μυαλού εκεί όπου η ευελιξία συνυπάρχει με την δημιουργία. Ο τραυματισμός οδηγεί σε αποσύνδεση. Αντιθέτως, η ενσυναίσθηση μαζί με την συμπόνια είναι κατά την γνώμη μου γέφυρες επικοινωνίας, γιατί μας κρατούν σε σύνδεση αρχικά με τον εαυτό μας, αλλά και με την κοινωνία. Όταν χάνεται αυτή η σύνδεση, δεν έχουμε τρόπο να επουλώσουμε μια πληγή γιατί θα πρέπει συνεχώς να την προστατεύουμε. Αυτό κάποια στιγμή γίνεται εξαντλητικό για το ανοσοποιητικό μας σύστημα.

Πιστεύετε πως υπάρχουν ψυχικά τραύματα, η φύση των οποίων καθιστά αδύνατη την επούλωση τους;

Πιστεύω πως η επανειλημμένη και πολύχρονη επανατραυματοποίηση που γίνεται από λάθος διαχειρίσεις μπορεί να οδηγήσει τον θεραπευόμενο στο να μην θέλει να φωτίσει ένα τραύμα ή ακόμα και να βρει τρόπους διαχείρισης που αυτοί να τον επιβαρύνουν ακόμα περισσότερο. Αυτός είναι ένας μεγάλος φαύλος κύκλος που τελικά μπορεί να οδηγήσει κάποιον σε αδιέξοδο. Το τραύμα της κακοποίησης είναι πολυσύνθετο γιατί δεν αφορά μόνο το(τα) συμβάν(ντα) αλλά και το πώς διαχειρίζεται η πολιτεία και η κοινωνία τον άνθρωπο που έχει κακοποιηθεί. Τόσο η έλλειψή δομημένου συστήματος προστασίας όσο και η ελλιπής διαπαιδαγώγηση επάνω στα ζητήματα τραυματισμού οδηγούν σε επανατραυματοποίηση. Δυστυχώς πολλοί από αυτούς τους ανθρώπους θα συνεχίζουν να τραυματίζονται και από την λάθος διαχείριση που γίνεται τόσο στα κέντρα ψυχικής υγείας όσο και από θεραπευτές. Και έτσι ένα τραύμα που, αν το προλάβαινε κάποιος σε αρχικό στάδιο, θα ήταν διαχειρίσημο, λόγω της επανατραυματοποίησης φτάνει πολλές φορές να γίνεται σχεδόν αδύνατο να το διαχειριστούμε.

Η έξαρση της βίας, ειδικά κατά των γυναικών, παρουσιάζει τρομακτική άνοδο παγκοσμίως, πολλώ δε μάλλον στην Ελλάδα. Ποια είναι η κύρια αιτία;

Το φαινόμενο της βίας κατά των θηλυκοτήτων είναι ένα διαχρονικό αλλά και παγκόσμιο φαινόμενο, επομένως είναι πολύ σημαντικό να είναι στο προσκήνιο της επικαιρότητας. Παλαιοτέρα αυτό το φαινόμενο απασχολούσε λιγότερο την δημοσιότητα ή τις στατιστικές μελέτες. Αυτό δεν σημαίνει ότι η βία ήταν λιγότερη. Όταν τα πολύ μεγάλά προβλήματα δεν είναι στο επίκεντρο της επικαιρότητας, τότε δεν μας ενδιαφέρει να τα επιλύσουμε ή δεν μπορούμε. Όσο μεγαλύτερη η κοινωνική συνείδηση τόσο περισσότερο φως ρίχνουμε σε αυτά που θέλουμε να αλλάξουμε.

 

Κατά τη διάρκεια της πολυετούς έρευνας, αλλά και της ενασχόλησης σας με την παράσταση, αντιληφθήκατε κάποια πτυχή του εαυτού σας που προηγουμένως παρέμενε αχαρτογράφητη;

Ήταν αναμενόμενο ότι θα ανακάλυπτα νέες πτυχές του εαυτού μου μέσα από το έργο. Κάποιες χρειάστηκα να τις διαχειριστώ για τις εντάξω στην ροή της αφήγησης, κάποιες άλλες μου αποδείκνυαν πόσο μεγάλη αντοχή κρύβουν οι πληγές που επουλώνονται, όλα αυτά με κάνουν να νιώθω μεγάλη ευγνωμοσύνη ως προς την διαδικασία που φτιάχτηκε το έργο.

«Προτού χτιστεί κάτι καινούργιο, πρέπει να κατεδαφιστεί το παλαιό». Θα συμφωνούσατε με την εν λόγω πρόταση;

Κατά την προσωπική μου άποψή τίποτε δεν χάνεται ή εξαφανίζεται, ακόμα και όταν κατεδαφιστεί γιατί τα κομμάτια του απλώς απομακρύνονται ή αποθηκεύονται κάπου αλλού. Η λογική του τραύματος μπορεί να μας οδηγήσει στην κατεδάφιση, ενώ η ουσιαστική φροντίδα είναι η ένταξη του παλιού και του καινούριου στο “όλο”.

Ποιο είναι το βαθύτερο μήνυμα που θέλει να εκπέμψει η παράσταση;

H παράσταση αυτή πηγάζει από την προσωπική αλλά και καλλιτεχνική μου ανάγκη να μεταφράσω κάτι πολύ βαρύ και σκοτεινό σε κάτι ανάλαφρο και φωτεινό για να μπορώ εγώ να το σηκώσω. Εύχομαι το έργο να συμβάλει στην ευαισθητοποίηση της κοινωνίας αλλά και της πολιτείας για την ανάγκη ύπαρξης δομημένου πλαισίου φροντίδας και προστασίας της κακοποίησης και ειδικότερα της σεξουαλικής.

Συνέντευξη: Βασίλης Τσερτσίδης

Για περισσότερες πληροφορίες για την παράσταση ακολουθήστε τον παρακάτω σύνδεσμο: https://www.townsendia.gr/2025/01/contaminated-performance.html

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Back to top button