
Κάθε ρόλος είναι ένα ταξίδι αυτογνωσίας. Ο Παύλος Παυλίδης, με ειλικρίνεια και δύναμη ψυχής, ζωντανεύει τον Αντρέα στο έργο «Φύκι στο Βυθό» της Πένυς Φυλακτάκη, που κάνει πρεμιέρα στις 15 Νοεμβρίου στον Τεχνόκοσμο Θεσσαλονίκης. Μια ιστορία για τα μυστικά, τις σιωπές και τις άγραφες αλήθειες μιας οικογένειας που αναζητά τη λύτρωση. Με τη σκηνοθετική ματιά της Αναστασίας Αναστασούδη και ένα κείμενο που ακουμπά την ψυχή, ο ηθοποιός μιλά στην Townsendia.gr για τη ζωή που βιώνεται στο έπακρο, για τις επιλογές που μας διαμορφώνουν και για την αποδοχή ως ύστατη μορφή ελευθερίας.
Το «Φύκι στο Βυθό» είναι ένα έργο που ξεκινά από μια διαθήκη, αλλά καταλήγει σε μια εξομολόγηση ζωής. Πώς βιώνετε τη στιγμή που η οικογένεια, το χιούμορ και η απώλεια συνυπάρχουν στην ίδια σκηνή;
Όλα αυτά που αναφέρατε είναι μέρος της ζωής. Θέλετε να σας πω πώς βιώνεται η ζωή, λοιπόν; Θα πω, λοιπόν, στο έπακρο. Ο Αντρέας, ο ήρωας που ενσαρκώνω, είναι ένας άντρας που έχει κάνει τις επιλογές του και τις στηρίζει μέχρι το τέλος. Ζει τη ζωή του με τον τρόπο που επέλεξε. Δεν λέω αν είναι σωστός ή λάθος ο τρόπος του. Απλά λέω ότι είναι ο τρόπος που διάλεξε. Η εξομολόγηση δεν είναι αυτοσκοπός. Απλά συνέβη, γιατί όλοι επέλεξαν να ζουν τις ζωές τους με έναν εγωιστικό τρόπο και η επανένωσή τους πυροδότησε όλα όσα είχαν καλά κρυμμένα.
Υποδύεστε έναν από τους δύο αδελφούς που συναντιούνται μετά από είκοσι τέσσερα χρόνια. Πώς δουλέψατε αυτή τη “συνάντηση”; Είναι μια πράξη συμφιλίωσης ή ένας καθρέφτης ενοχών;
Δεν θέλω να αποκαλύψω τη σχέση των δύο αδελφών, αλλά θα πω πως δύο αδέλφια που δεν έχουν συναντηθεί για 24 χρόνια είτε δεν μπορούν είτε δεν θέλουν να βρεθούν. Και ο Αντρέας με την Αλεξάνδρα (τα δύο αδέλφια) είχαν τον τρόπο τους να ζουν ευκατάστατα. Άρα κάποια βαθύτερη αιτία τους κρατούσε μακριά για 24 χρόνια και κανένας από τους δύο δεν θέλησε να την “ακουμπήσει”.
Η Πένυ Φυλακτάκη γράφει με τρόπο σχεδόν ποιητικό, όπου κάθε φράση κρύβει ένα τραύμα. Πώς είναι να ερμηνεύετε λόγια γραμμένα με τόση ευαισθησία και ακρίβεια; Νιώθετε ότι σας οδηγούν ή σας αφήνουν ελεύθερο να τα ερμηνεύσετε με τον δικό σας ρυθμό;
Το κείμενο για μένα είναι πάντα η πρώτη ύλη που μ’ αυτήν χτίζω τον ήρωά μου. Σίγουρα στις αρχές μου τα λόγια της κ. Φυλακτάκη μου δείξανε οδούς, αλλά τελικά καταλήξαμε, σε συνεργασία με τη σκηνοθέτρια, σε μια δική μας ερμηνεία. Χτίσαμε τον Αντρέα σύμφωνα με το παρελθόν που φανταστήκαμε και αποφασίσαμε από κοινού με την Αναστασία.
Το έργο ακροβατεί ανάμεσα στο κωμικό και το τραγικό, με μια λεπτή γραμμή ανθρωπιάς. Πώς κρατάτε αυτή την ισορροπία χωρίς να “γείρει” προς τη μία πλευρά;
Θα έλεγα πως ακροβατεί περισσότερο μεταξύ ωμού ρεαλισμού και τραγικότητας. Αυτή η αποκαθήλωση της “αγίας” ελληνικής οικογένειας και της “ειδυλλιακής” επαρχίας δεν μπορεί να συντηρήσει ισορροπίες. Και νομίζω πως δεν θα έπρεπε να υπάρχει. Η ζωή δεν είναι απόλυτα ζυγισμένη, δεν έχει ισορροπίες παντού. Γιατί θα έπρεπε να υπάρχει και στη σκηνή; Το σημαντικότερο είναι αυτό που αναφέρατε στο τέλος. Η ανθρωπιά. Οι ήρωες έχουν ανθρωπιά, ακόμα και αν δεν φαίνεται εκ πρώτης όψεως. Και αυτή η ανθρωπιά είναι που θέλουμε να περάσει στο κοινό.
Οι ήρωες κουβαλούν έναν εσωτερικό βυθό. Τον φόβο, τη νοσταλγία, την αδυναμία να πουν την αλήθεια. Ποιος είναι ο δικός σας “βυθός” μέσα στην παράσταση;
Ο δικός μου βυθός είναι η εσωτερική αναμέτρηση με κοινωνικά “πρέπει” και στερεότυπα. Έχω την τύχη, ο Αντρέας, να αναμετράται με τα κοινωνικά πρέπει. Μια μάχη που δίνω και στην προσωπική μου ζωή. Με κάποιο τρόπο ταυτίζομαι με τον Αντρέα σ’ αυτό το κομμάτι του χαρακτήρα του.
Η σκηνοθεσία της Αναστασίας Αναστασούδη μοιάζει να φωτίζει τα άρρητα, αυτά που δεν λέγονται. Τι σας συγκινεί περισσότερο στη δική της ματιά πάνω στο έργο;
Αυτό που με συγκινεί στη ματιά της Αναστασίας είναι το αγκάλιασμα της σκληρότητας. Δεν προσπάθησε να ωραιοποιήσει τίποτα. Άφησε τους ήρωες να ξεδιπλώσουν όλο τον κακό τους χαρακτήρα. Τα δύο αδέλφια είναι άγρια θηρία. Κατασπαράζουν και κατασπαράζονται. Η Μάρθα και ο Νικόλας, ενώ σε πρώτο επίπεδο φαίνονται πιο πράοι σαν χαρακτήρες, κρύβουν κι αυτοί ένα θηρίο μέσα τους. Και ενώ φαίνονται σαν θύματα, τελικά καταλαβαίνουμε ότι κι αυτοί παίζουν το ίδιο σκληρό παιχνίδι. Και μέσα σε όλη αυτή τη σκληρότητα και την αποδόμηση η Αναστασία στήνει μια ιστορία που θα συγκινεί.
Αν ο χρόνος, αυτός ο “πατέρας” της διαθήκης, σας έδινε κι εσάς 24 ώρες για μια προσωπική επανόρθωση, τι θα επιλέγατε να αλλάξετε ή να ξαναζήσετε;
Έχοντας κάνει πολλά χρόνια ψυχοθεραπεία αλλά και με την ωριμότητα της ηλικίας θα έλεγα πως δεν θα άλλαζα τίποτα. Όχι γιατί τα έκανα όλα σωστά μέχρι σήμερα. Αντιθέτως. Έχω κάνει χιλιάδες λάθη. Και τα έκανα με κάθε μεγαλοπρέπεια. Αλλά, πλέον, έχω αγκαλιάσει, αποδεχθεί, αγαπήσει όλες μου τις επιλογές. Όλες αυτές είναι που με κάνανε τον άνθρωπο που είμαι σήμερα και θέλω να σας πω πως τον αγαπώ πολύ τον άνθρωπο που είμαι σήμερα. Ο φόβος για το άγνωστο, λοιπόν, δεν θα μ’ άφηνε να αλλάξω τίποτα. Γιατί αν άλλαζα κάτι στο παρελθόν μου, δεν ξέρω τι άνθρωπος θα ήμουν σήμερα. Δεν ξέρω αν θα μπορούσα να αγαπήσω αυτόν τον “άλλο” Παύλο.
Το «Φύκι στο Βυθό» μιλά τελικά για τη λύτρωση. Πιστεύετε ότι η λύτρωση έρχεται με τη συγχώρεση ή με την αλήθεια;
Κρατήσατε τη δύσκολη ερώτηση για το τέλος! Τι σημαίνει λύτρωση; Τι σημαίνει αλήθεια; Τι σημαίνει συγχώρεση; Όλες αυτές είναι έννοιες τόσο υποκειμενικές που δεν μπορεί να έχουν καθολική απήχηση. Αν μιλάμε συγκεκριμένα για το “Φύκι στο Βυθό”, η λύτρωση δεν θα χρειαζόταν, αν εξ αρχής είχε ειπωθεί η αλήθεια. Δεν μπορεί να υπάρξει συγχώρεση χωρίς την αλήθεια. Και οι ήρωες δεν τόλμησαν να πουν την αλήθεια. Ο Νίτσε είχε πει “οι αλήθειες που αποσιωπούνται γίνονται δηλητηριώδεις”. Και αυτό συνέβη στο τέλος. Η λύτρωση ήρθε με τον πιο σκληρό και δηλητηριώδη τρόπο. Αν μιλάμε σε προσωπικό επίπεδο, δεν πιστεύω στη λύτρωση όσο στην αποδοχή. Και αυτή έρχεται μόνο με την αλήθεια. Η συγχώρεση, κατ’ εμέ, ακολουθεί την αλήθεια.
Η συνέντευξη πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της παράστασης «Φύκι στο Βυθό», που ανεβαίνει στον Τεχνόκοσμο Θεσσαλονίκης σε σκηνοθεσία Αναστασίας Αναστασούδη.
Συνέντευξη: Έρη Χριστοφορίδου
Περισσότερες πληροφορίες για την παράσταση θα βρείτε εδώ: Το βραβευμένο έργο «Φύκι στο Βυθό» ανεβαίνει στον Τεχνόκοσμο









