ΠΡΟΣΩΠΑ

Λένια Κοκκίνου: «Με συγκινούν πολύ οι άνθρωποι που νιώθουν μόνοι»

Λίγο πριν ή λίγο μετά την παράσταση, το ίδιο ερώτημα αιωρείται. Τι συμβαίνει όταν η σκηνή γίνεται εξομολόγηση; Στο «Στον κύριο Τζέι (Calling Mr J)» στο Θέατρο Τεχνών Θεσσαλονίκης, η Λένια Κοκκίνου στέκεται απέναντι σε έναν αόρατο συνομιλητή και μιλά για εκείνες τις στιγμές που η πραγματικότητα υπάρχει, αλλά μοιάζει άπιαστη. Με χιούμορ, σωματικότητα και απόλυτη ειλικρίνεια, η παράσταση αγγίζει ζητήματα αποπροσωποποίησης και εσωτερικής αποσύνδεσης, αφήνοντας χώρο στον θεατή να αναγνωρίσει τον δικό του «κύριο Τζέι». Σε αυτή τη συνέντευξη, η ηθοποιός μιλά για την ανάγκη της εξομολόγησης, τη μοναξιά του μονολόγου, το σώμα που προηγείται της σκέψης και για τη σημασία της παρουσίας πάνω στη σκηνή, όταν το εύθραυστο γίνεται κοινός τόπος με το κοινό.

Πότε συνειδητοποιήσατε ότι ο συγκεκριμένος μονόλογος χρειάζεται να ειπωθεί ως εξομολόγηση και όχι απλώς να παρουσιαστεί ως θεατρική πράξη;

Το κείμενο από μόνο του αγγίζει βαθιά και ταυτόχρονα απλά, πραγματικά καθημερινά αισθήματα που όλοι βιώνουμε, αλλά δεν έχουμε μάθει να μοιραζόμαστε με τον κόσμο. Από την πρώτη μας συνάντηση με την Αρετή μου ήταν ξεκάθαρο οτι αυτό το κείμενο ήταν τόσο προσωπικό για εκείνη που σχεδόν αμέσως έγινε και για εμένα. Κάπως έτσι η ανάγκη για εξομολόγηση προκύπτει φυσικά — θέλεις να αναμετρηθείς, να ξανασυστηθείς, να σταθείς απέναντι στον δικό σου κύριο Τζέι με ειλικρίνεια. Τα κουμπιά εδώ είναι ήδη λασκαρισμένα· δεν χρειάζεται καν να τα αγγίξεις για να πατηθούν.

Στην αρχή της διαδρομής σας με τον ρόλο, τι ήταν αυτό που σας έφερε πιο κοντά στη Λ.; Η μοναξιά του μονολόγου ή η συναισθηματική της εγγύτητα;

Με συγκινούν πολύ οι άνθρωποι που νιώθουν μόνοι ή αδύναμοι μέσα στον κόσμο και παρ’ όλα αυτά στέκονται καλοπροαίρετα μέσα σε αυτόν — αυτοί είναι οι αγαπημένοι μου. Αυτό με έδεσε πριν απ’ όλα στη Λ., αυτό κρατάω πιο ψηλά απ’ όλα. Το ότι έρχεται με εξομολογητική διάθεση και απλώνει τους φόβους της στο τραπέζι για να κεραστούμε όλοι μ’ έκανε να την ερωτευτώ, παράφορα.

Η ηρωίδα απευθύνεται σε έναν αόρατο συνομιλητή. Εσείς, πάνω στη σκηνή, σε ποιον αισθάνεστε ότι μιλάτε πραγματικά;

Μιλάω σε όλα. Στον εαυτό μου, στον άλλο εαυτό μου, στα πράγματα γύρω μου – στους τοίχους, στα ταβάνια – στον κόσμο που κοιτάζει από απέναντι, στους ανθρώπους μου, σε ανθρώπους που δε γνωρίζω, στη μοναξιά και στις δυσκολίες του καθένα, κοντά ή μακριά από εμένα. Και πίσω στο σπίτι μου, στα παιδιά μου όπως είναι σήμερα και όπως θα αλλάζουν κάθε μέρα.

Ο χώρος της παράστασης μοιάζει με σπίτι, αλλά και με τόπο εσωτερικής σύγκρουσης. Πότε αυτός ο χώρος γίνεται επικίνδυνα οικείος για εσάς;

Δεν πιστεύω ότι υπάρχει κίνδυνος στην οικειότητα. Αντίθετα, πιστεύω ότι μας απελευθερώνει – στο δικό μου ιδανικό θα ζούσαμε όλοι “διάφανοι” ο ένας απέναντι στον άλλον. Ο σκηνικός χώρος που ονομάσαμε “σπίτι” είναι για μένα μία φούσκα προστασίας, ένας ζεστός χώρος γεμάτος με όσα με αφορούν, με όλα τα οικεία μου. Με κρατάει σε επαφή με όλα όσα πρέπει να ειπωθούν. Έτσι, τα όριά μας φαίνονται πεντακάθαρα.

Το χιούμορ λειτουργεί εδώ με λεπτότητα, σχεδόν υπόγεια. Πώς το διαχειρίζεστε ώστε να λειτουργεί ως γέφυρα προς το κοινό και όχι ως άμυνα;

Είναι ωραίο οι άμυνες να γίνονται γέφυρες με ένα «πατ», ένα ελαφρύ σπρώξιμο. Μου αρέσει να μπορούμε να συνυπάρχουμε μέσα στην αμηχανία μας, να είμαστε «ορατοί» ως οι πραγματικοί μας εαυτοί. Το χιούμορ εδώ — όπως και παντού — είναι πολύτιμο: Μας φέρνει κοντά. Μας βοηθά να ανασάνουμε μαζί, να κοιταχτούμε για λίγο μέσα από την πανοπλία μας και να συμφωνήσουμε πως τα δύσκολα δεν μας κάνουν απαραίτητα σκληρούς.

Σε έναν τόσο σωματικό μονόλογο, προηγείται η σκέψη ή το σώμα; Υπάρχουν στιγμές όπου η κίνηση σας οδηγεί σε συναισθήματα που δεν είχατε «προγραμματίσει»;

Θα έλεγα ότι κυρίως το σώμα προηγείται. Έτσι έχει πλάκα, νομίζω – έτσι δημιουργείται αληθινή σύνδεση με τον χώρο και τους ανθρώπους του. Υπάρχουν στιγμές που μια κίνηση, μια παύση, ακόμα και η αντίδραση κάποιου από την άλλη μεριά, μπορεί να σου προκαλέσουν συναισθήματα που δεν είχες προγραμματίσει — και αυτό είναι από τα πράγματα που αγαπώ περισσότερο σε αυτό το παιχνίδι. Έτσι νιώθω ότι κάτι συμβαίνει στ’ αλήθεια, ότι δεν αναπαράγουμε κάτι έτοιμο αλλά ανακαλύπτουμε τους εαυτούς μας κάθε φορά από την αρχή.

Το έργο αγγίζει ζητήματα αποπροσωποποίησης και αποπραγματοποίησης, εμπειρίες που συχνά βιώνονται σιωπηλά. Πώς προσεγγίσατε αυτά τα τοπία χωρίς να χαθεί η θεατρική ισορροπία;

Με την ενσυναίσθηση. Αρχικά, αν μπει κανείς στη διαδικασία να καταλάβει τι σημαίνουν αυτές οι καταστάσεις, ίσως ανακαλύψει κομμάτια του εαυτού του στη διαδικασία.. Πολύ γρήγορα κατάλαβα ότι αυτές οι εμπειρίες δεν είναι ούτε σπάνιες ούτε ατομικές, απλώς δεν έχουμε μάθει να μιλάμε για αυτές. Όσο περισσότερο συζητούσα γι’ αυτές, τόσο περισσότεροι άνθρωποι είχαν ιστορίες να μοιραστούν. Πολύ γρήγορα η αίσθηση του να μην νιώθεις αληθινός μεταφέρθηκε στο μυαλό και το σώμα μου. Ξαφνικά, υπήρχε μια ολόκληρη παλέτα εντάσεων και συναισθημάτων να εξερευνήσουμε. Η δική μου ενστικτώδη αντίδραση σε αυτήν την εξερεύνηση ήταν “το πάγωμα” – η ακινησία, η δυσκαμψία που φέρνει η αίσθηση του κινδύνου, η αίσθηση ότι δεν έχεις τον πλήρη έλεγχο του εαυτού σου. Μέσα σε αυτή την αλήθεια, η θεατρική ισορροπία σήμαινε για μένα, απλά, “παρουσία”. Να είναι δηλαδή κανείς εκεί καθαρός, με ανοιχτή καρδιά, έτοιμος να μοιραστεί το εύθραυστο.

Ως ερμηνεύτρια, πώς φροντίζετε τον εαυτό σας μετά την παράσταση, όταν έχετε περάσει από μια τόσο εύθραυστη ψυχική διαδρομή;

Δεν είμαι πολύ συνεπής σε αυτού του είδους την αυτοφροντίδα, για να είμαι ειλικρινής. Αν ήταν μόνο το δικό μου χέρι που θα με φρόντιζε δεν ξέρω αν θα αποφορτιζόμουν ποτέ – και δεν εννοώ μόνο μετά από την παράσταση, θα ήθελα να γίνω καλύτερη σε αυτό . Μέχρι τότε, υπάρχουν – ευτυχώς – ένα κάρο φροντιστές γύρω μου. Περιβάλλομαι από πολύ αγαπημένα μάτια, συμπαθητικά χαμόγελα – γνωστά και άγνωστα, έχω τις βραδινές αγκαλιές με τα παιδιά μου πριν τον ύπνο και, τις καλές μέρες, λίγο χρόνο και με τον εαυτό. Όλα αυτά λειτουργούν θεραπευτικά για μένα.

Τι πιστεύετε ότι συμβαίνει τη στιγμή που ο θεατής αναγνωρίζει τον δικό του «κύριο Τζέι» μέσα στην παράσταση; Αλλάζει τότε κάτι στη σχέση σκηνής και πλατείας;

Ναι. Από τη στιγμή που ο θεατής αναγνωρίζει αυτή την εσωτερική φωνή — που καταλαβαίνει ότι μιλάμε για κάτι κοινό μας— γνωριζόμαστε ήδη πολύ καλύτερα. Σα να δημιουργείται μια σιωπηλή συμφωνία, μια κοινή παραδοχή. Δημιουργείται ένας χώρος οικειότητας όταν μοιραζόμαστε από τους εαυτούς μας και τους φέρνουμε στη μέση, τότε μπορούμε να κάνουμε πολύ όμορφα πράγματα.

Φεύγοντας από το θέατρο, τι θα θέλατε να κουβαλά το κοινό μαζί του; Mια αίσθηση ανακούφισης ή την αποδοχή ότι ορισμένα κενά αξίζει να μένουν ανοιχτά;

Για μένα, αυτή η αποδοχή είναι από μόνη της ανακουφιστική. Έχουμε προσαρμοστεί σε ταχύρρυθμες καθημερινότητες — είτε μπαίνουμε σε αυτές με ενεργητική διάθεση είτε νιώθουμε να μας προσπερνούν. Σε κάθε περίπτωση, το σώμα μας κάνει το καλύτερο που μπορεί για να ανταπεξέλθει. Θα ήθελα, λοιπόν, να βγαίνουμε από το θέατρο -όλοι ως «κοινό»-, με αυτήν την καθαρότητα στο πρόσωπο. Με την αίσθηση πως είμαστε, ο καθένας ατομικά, θραύσματα ενός τεράστιου, πολυδιάστατου κόσμου, όπου όλα υπάρχουν και κινούνται με τις δικές τους ταχύτητες, προς τις δικές τους κατευθύνσεις. Και να είναι εντάξει αυτό. Να είμαστε εντάξει με αυτό.

Συνέντευξη: Έρη Χριστοφορίδου

Για περισσότερες πληροφορίες για την παράσταση ακολουθείστε τον παρακάτω σύνδεσμο: Θέατρο χωρίς δίχτυ ασφαλείας: “Στον Κύριο Τζέι” στο Θέατρο Τεχνών

Back to top button