ΠΡΟΣΩΠΑ

Λένα Πετροπούλου: «Η αγάπη μπορεί να μας αλλάξει, αν το θέλουμε εμείς. Αλλιώς δεν είναι αγάπη»

Τετρακόσια χρόνια μετά τη συγγραφή του, «Το ημέρωμα της στρίγγλας» του Ουίλιαμ Σαίξπηρ εξακολουθεί να προκαλεί ερωτήματα για την ελευθερία, την εξουσία, τις κοινωνικές προκαταλήψεις και τα όρια της αγάπης. Πόσο έχει αλλάξει πραγματικά η θέση της γυναίκας μέσα στους αιώνες; Γιατί η ανεξαρτησία εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται συχνά ως απειλή; Και πότε η επιθυμία να αλλάξουμε τον άνθρωπο που αγαπάμε μετατρέπεται σε ανάγκη επιβολής;

Η Λένα Πετροπούλου προσεγγίζει το διαχρονικό έργο με σύγχρονη ματιά, ανατρεπτικό χιούμορ και έντονη ροκ διάθεση, υπογράφοντας τη διασκευή, τη σκηνοθεσία και τους στίχους της παράστασης «Το ημέρωμα της στρίγγλας – The musical (έστω ότι)», που κάνει πρεμιέρα στις 7 Νοεμβρίου στο Θέατρο Σοφούλη, στη Θεσσαλονίκη. Με ζωντανή μουσική, τραγούδι και μια αντισυμβατική Κατερίνα που αρνείται να υποταχθεί εύκολα στις προσδοκίες των άλλων, η σαιξπηρική κωμωδία αποκτά νέα δυναμική.

Μιλώντας στην TownSendia, η δημιουργός αναφέρεται στα κατάλοιπα της πατριαρχίας, στη διαφορετικότητα, στην ανάγκη του ανθρώπου να αγαπηθεί και στη δύναμη του θεάτρου να ασκεί κοινωνική κριτική μέσα από το γέλιο. Παράλληλα, εξηγεί γιατί τα κλασικά έργα οφείλουν να συνομιλούν με το παρόν και υπενθυμίζει πως η ατομική ελευθερία δεν μπορεί να υπάρξει ουσιαστικά χωρίς τη συλλογική. Μια συζήτηση για όσα μας περιορίζουν, όσα μας ενώνουν και, τελικά, για το δικαίωμα να είμαστε ο εαυτός μας.

Ο Σαίξπηρ έγραψε το «Ημέρωμα της στρίγγλας» σε μια εποχή κατά την οποία η γυναικεία ανυπακοή θεωρούνταν απειλή για την κοινωνική τάξη. Τέσσερις αιώνες αργότερα, έχουμε πραγματικά απαλλαγεί από αυτή την αντίληψη ή απλώς έχουμε αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο απαιτούμε από τους ανθρώπους να συμμορφώνονται;

Και σήμερα η γυναικεία ανυπακοή στις κοινωνικές επιταγές και τους φορεμένους ρόλους αντιμετωπίζεται, στην καλύτερη των περιπτώσεων, με δυσπιστία, ενώ στη χειρότερη με χλευασμό, βία και γυναικοκτονία. Όσο κι αν έχει προχωρήσει το ζήτημα της γυναικείας ενδυνάμωσης, έχουμε δρόμο. Η, δε, υποταγή (όλων των μορφών) είναι μια λέξη βαθιά ριζωμένη στο σύστημα και, όσο κι αν αλλάζει μανδύες, δεν παύει να είναι σταθερό ζητούμενο του συστήματος αυτού.

Η Κατερίνα χαρακτηρίζεται «στρίγγλα» επειδή αρνείται να ανταποκριθεί στις προσδοκίες του περιβάλλοντός της. Πόσο συχνά, κατά τη γνώμη σας, η κοινωνία μετατρέπει τη διαφορετικότητα σε ελάττωμα και την ανεξαρτησία σε χαρακτηριστικό που πρέπει να διορθωθεί;

Η διάκριση λόγω φύλου, χρώματος, σεξουαλικότητας, οικονομικής επιφάνειας, πολιτικής ή θρησκευτικής τοποθέτησης, και η βία που προκύπτει λόγω αυτής της διάκρισης, είναι καθημερινά στη ζωή μας. Έχουμε –κάπως- προχωρήσει. Σκεφτόμαστε δύο φορές πριν ανοίξουμε το στόμα μας και χαρακτηρίσουμε τον απέναντι ή πριν τον δείξουμε με το δάχτυλο, κι όμως έχουμε άποψη για τις ζωές και τις επιλογές των άλλων. Κρυβόμαστε πίσω από τα πληκτρολόγια ή δρούμε μέσα σε αγέλες. Η ανεξαρτησία μυρίζει ελευθερία κι αυτό δεν το σηκώνουμε εύκολα, γιατί καθρεφτίζει τη δική μας αδυναμία.

Η έννοια της «ημέρωσης» βρίσκεται στον πυρήνα του έργου. Υπάρχει άραγε μια λεπτή γραμμή ανάμεσα στην αγάπη που μας μεταμορφώνει και στην αγάπη που επιχειρεί να μας αλλάξει σύμφωνα με τις επιθυμίες του άλλου; Πού τοποθετείτε εσείς αυτή τη γραμμή;

Τα τερτίπια του έρωτα πάντα μας βασάνιζαν και δε νομίζω πως ποτέ θα σταματήσουν. Το ημέρωμα στο έργο του Σαίξπηρ, παρότι φαίνεται πως περνάει μέσα από την επιβολή και την τιμωρία, κρύβει πίσω του ένα παιχνίδι προβολής και καθρεφτίσματος του ίδιου του εαυτού. Δυο πλάσματα, φαινομενικά αταίριαστα, αναγνωρίζουν, λίγο πολύ, ο ένας στον άλλον τον εαυτό τους. Κι αυτό, κατά πως φαίνεται, είναι μια αρχή για να αγαπήσουμε τον άλλο. Η αγάπη μπορεί να μας αλλάξει, ναι! Αν το θέλουμε, όμως, εμείς! Αλλιώς δεν είναι αγάπη.

Στη δική σας διασκευή, η Κατερίνα αποκτά ροκ διάθεση και το έργο μετατρέπεται σε μιούζικαλ. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι η μουσική λειτουργεί ως μια μορφή εξέγερσης απέναντι στους κοινωνικούς κανόνες; Μπορεί ένα τραγούδι να εκφράσει όσα ένας θεατρικός διάλογος δυσκολεύεται να αποκαλύψει;

Η μουσική και τα τραγούδια της παράστασης είναι μέρος της εξέλιξης του έργου. Προχωράνε τη δράση, υπογραμμίζουν συναισθήματα, δίνουν ένταση στις συνθήκες. Είναι νευραλγικής σημασίας για τη δική μας εκδοχή του έργου, καθώς μια μπάντα είναι αυτή που αποφασίζει να διασκευάσει το έργο.

Το χιούμορ αποτελεί βασικό στοιχείο της παράστασης. Πιστεύετε ότι το γέλιο μπορεί να λειτουργήσει ως μέσο κοινωνικής κριτικής, επιτρέποντας στον θεατή να αναγνωρίσει τις δικές του προκαταλήψεις χωρίς να αισθανθεί ότι δέχεται ένα ηθικό μάθημα;

Είναι ακριβώς έτσι. Το να γελάμε με ‘τα χάλια τους’, κρύβει το ότι –άλλοι περισσότερο κι άλλοι λιγότερο- αναγνωρίσαμε ‘τα δικά μας χάλια’. Αν θα τα αποδεχτούμε ή θα τα διορθώσουμε είναι άλλη κουβέντα.

Ο Πετρούκιο εμφανίζεται αποφασισμένος να αλλάξει την Κατερίνα. Μήπως, όμως, πίσω από την επιθυμία μας να μεταμορφώσουμε τον άλλον κρύβεται συχνά η δική μας αδυναμία να αποδεχτούμε όσα δεν μπορούμε να ελέγξουμε;

Στο δικό μου το κεφάλι, στο βάθος μας, όλοι οι άνθρωποι έχουμε ανάγκη να αγαπηθούμε. Ο τρόπος που το ζητάμε μας κάνει άλλοτε να φαινόμαστε γελοίοι, άλλοτε ‘τέρατα’… Ο Πετρούκιο είναι αποφασισμένος, μετά από πολλή περιπλάνηση, να στεριώσει κάπου και η Κατερίνα είναι μια δύσκολη πίστα, που θα εξίταρε έναν τύπο της περιπέτειας. Έτσι αρχίζει η γνωριμία τους…

7. Κάθε εποχή διαβάζει τα κλασικά έργα μέσα από τις δικές της αξίες. Όταν ένα κείμενο του παρελθόντος συγκρούεται με τις σύγχρονες αντιλήψεις μας, ποια θεωρείτε ότι είναι η ευθύνη του δημιουργού; Να παραμείνει πιστός στο πρωτότυπο ή να το αμφισβητήσει, ακόμη κι αν χρειαστεί να ανατρέψει το ίδιο του το νόημα;

Δεν βρίσκω, εγώ προσωπικά, ενδιαφέρον στο να ασχοληθώ με ένα έργο που δεν μπορεί να μιλήσει και στο σήμερα. Το ημέρωμα της Στρίγγλας είναι ένα κείμενο τετρακοσίων χρόνων περίπου, που βρίθει πατριαρχίας και υπεροχής των ανδρών στις τότε κοινωνίες, άρα είναι ένας τέλειος κωμικός καμβάς για να στηλιτεύσει και το σήμερα, με όλα τα κατάλοιπα του παρελθόντος. Ταυτόχρονα κρύβει μέσα του Ποίηση και πανανθρώπινους προβληματισμούς. Ευθύνη και ανάγκη μας είναι να επικοινωνούμε και να θέτουμε ερωτήματα, ακόμη κι αν επιλέγουμε να ρίξουμε μια λοξή ματιά πάνω στα κλασικά έργα.

Στην παράσταση υπογράφετε τη διασκευή, τη σκηνοθεσία και τους στίχους. Πώς συνομιλούν αυτές οι τρεις δημιουργικές ιδιότητες μεταξύ τους; Υπάρχουν στιγμές που η σκηνοθέτιδα διαφωνεί με τη συγγραφέα ή που η στιχουργός ανακαλύπτει μια αλήθεια την οποία οι άλλες δύο δεν είχαν αντιληφθεί;

Δεν ξέρω αν σας απαντώ, αλλά συνήθως συμφωνώ με τον εαυτό μου! (γελάει)

Ζούμε σε μια εποχή που προβάλλει διαρκώς την ατομική ελευθερία, ενώ ταυτόχρονα επιβάλλει νέες μορφές κοινωνικής αποδοχής και συμμόρφωσης. Πιστεύετε ότι ο σύγχρονος άνθρωπος είναι περισσότερο ελεύθερος να είναι ο εαυτός του ή απλώς έχει μάθει να προσαρμόζεται σε διαφορετικές προσδοκίες;

Η ατομική ελευθερία και ο σεβασμός σε αυτήν θα έπρεπε να είναι κάτι δεδομένο. Το ότι κάτι δεν το καταλαβαίνουμε, δεν θα έπρεπε να μας κάνει εχθρούς, αλλά να μας κινεί να μάθουμε, να καταλάβουμε, να βαθύνουμε και να συν-πορευθούμε. Μόνοι μας δεν πάμε και πολύ μακριά. Η ατομική ελευθερία, χωρίς τη συλλογική ελευθερία, μικραίνει και πνίγεται. Τρομάζω στην ιδέα του να χάσουμε το μ α ζ ί !!!

Αν η Κατερίνα μπορούσε να βγει για μια στιγμή από τον κόσμο του Σαίξπηρ και να απευθυνθεί στη σημερινή κοινωνία, ποια πιστεύετε ότι θα ήταν η σημαντικότερη ερώτηση που θα μας έθετε; Και, κυρίως, θα ήμασταν έτοιμοι να της απαντήσουμε με ειλικρίνεια;

Είστε ευτυχισμένοι με τις επιλογές σας; (ή πιστεύετε πως δεν έχετε επιλογή;) Τα των απαντήσεων δεν είναι δικά μου χωράφια!

Συνέντευξη: Έρη Χριστοφορίδου

Συντελεστές

Διασκευή – σκηνοθεσία – στίχοι: Λένα Πετροπούλου
Πρωτότυπη μουσική: Χάρης Γκατζόφλιας
Μουσικές διασκευές: Η μπάντα «Μπορείς και αργότερα»
Σκηνικά – κοστούμια – αφίσα: Αθανάσιος Κολαλάς
Χορογραφίες: Τάσος Παπαδόπουλος
Σχεδιασμούς Φώτων: Ανέστης Ατακτίδης
Βοηθός σκηνοθέτη: Ιωάννα Τσολερίδου
Διδασκαλία χορογραφιών: Ελένη Χρυσομάλλη

Μακιγιαζ: LMI
Παραγωγή: Θέατρο Σοφούλη
Επικοινωνία: Κρίτωνας Ζαχαριάδης, Κατερίνα Νικολάου

Παίζουν – χορεύουν – τραγουδούν:

Παυλίνα Χαρέλα, Σταμάτης Στάμογλου, Χρήστος Γκουτσίδης, Ελένη Χρυσομάλλη, Πλάτων Τσιπίδης, Άλκης Γκόσιος, Αντώνης Μαυρουδής, Κωνσταντίνος Κατσίκης

Η μπάντα «Μπορείς και αργότερα»

Ντραμς: Αντώνης Μαυρουδής
Πλήκτρα: Κωνσταντίνος Κατσίκης
Ηλεκτρική κιθάρα: Πλάτων Τσιπίδης
Ακορντεόν: Χρήστος Γκουτσίδης

INFO

ΤΟ ΗΜΕΡΩΜΑ ΤΗΣ ΣΤΡΙΓΓΛΑΣ
The musical (έστω ότι)

Θέατρο Σοφούλη
Τραπεζούντος 5 και Σοφούλη, Θεσσαλονίκη

Πρεμιέρα: Σάββατο 7 Νοεμβρίου

Ημέρες και ώρες παραστάσεων:
Κάθε Σάββατο στις 21:00 και Κυριακή στις 20:00
(Εκτός από 21 και 22 Νοεμβρίου)

Τιμές εισιτηρίων:
Κανονικό: 16€
Μειωμένο: 14€ (φοιτητές, άνω των 65 ετών, άνεργοι)

Διατίθενται ειδικές τιμές για ομαδικές κρατήσεις.

Πληροφορίες: Τηλ. 2310 423925

Back to top button