ΠΡΟΣΩΠΑ

Γιώργος Κωνσταντίνου: «Η ευτυχία υπάρχει στο “εδώ”»

Η «Ρόζα» κινείται σε ένα λεπτό όριο ανάμεσα στο χιούμορ και στο υπαρξιακό σκοτάδι, θέτοντας ερωτήματα που ακουμπούν βαθιά την ανθρώπινη συνθήκη. Ευτυχία, εξουσία, φόβος, φυγή, νόημα. Στη συνέντευξή του, ο Γιώργος Κωνσταντίνου μιλά με ειλικρίνεια για την ευτυχία που ξεκινά από μέσα μας, για τις πόρτες που φοβόμαστε να ανοίξουμε, για τη γοητεία που κρύβει κινδύνους και για μια κοινωνία που συχνά διώχνει ό,τι αδυνατεί να κατανοήσει. Με αφορμή την παράσταση «Ρόζα», φωτίζει τον καθρέφτη που στήνει το έργο απέναντί μας και μας καλεί να αναρωτηθούμε αν τελικά ζούμε στο «εδώ» ή αν περιμένουμε διαρκώς ένα αλλού που μοιάζει ασφαλέστερο από την αλήθεια.

Το έργο «Ρόζα» θέτει το ερώτημα αν η ευτυχία υπάρχει εδώ ή σε κάποιο «αλλού». Εσείς, πού τοποθετείτε τη δική σας εκδοχή της ευτυχίας;

Συμφωνώ πολύ με αυτή τη γνωστή φράση που λέει πως η ευτυχία βρίσκεται στα απλά πράγματα. Θεωρώ πως είναι κάτι που ξεκινάει από μέσα μας, από εμάς τους ίδιους, από τη σχέση με τον εαυτό μας και έπειτα με τους άλλους ανθρώπους. Πιστεύω εν ολίγοις πως η ευτυχία υπάρχει στο “εδώ”.

Η παράσταση μιλά για μια πόρτα που ίσως χωρίζει τη δυστυχία από την ευτυχία. Ποια πόρτα φοβάται περισσότερο ο άνθρωπος να ανοίξει;

Ίσως αυτή η πόρτα να συνδέεται με το άγνωστο και το διαφορετικό. Αυτό που φοβόμαστε να έρθουμε σε επαφή γιατί νομίζουμε πως θα μας “ξεβολέψει”, θα μας μετακινήσει από αυτά που ήδη ξέρουμε. Ίσως δεν είμαστε πάντα έτοιμοι για κάτι καινούριο. Ίσως πολλές φορές έχουμε ανάγκη από τα κουτάκια μας, προκειμένου να έχουμε έναν μπούσουλα στη ζωή και να μην χρειάζεται να πολυσκεφτόμαστε και να βγάζουμε τον εαυτό μας “έξω από τα νερά του”.

Πιστεύετε ότι οι άνθρωποι επιλέγουν συχνά τη δυστυχία, επειδή η ευτυχία απαιτεί ένα άλμα που δεν τολμούν;

Σίγουρα σε κάποιες περιπτώσεις ισχύει αυτό, απλά δεν ξέρω κατά πόσο είναι συνειδητό. Πολλές φορές δεν ξέρουμε ή μάλλον δεν έχουμε σκεφτεί τί πραγματικά μας προσφέρει ευτυχία, οπότε ονομάζουμε “ευτυχία” κάτι που μας έχει φορεθεί είτε από τον κοινωνικό περίγυρο, είτε από τα social media κλπ.

Η Ρόζα γοητεύει μέχρι του σημείου της «εξαφάνισης». Τι είναι τελικά πιο επικίνδυνο; Η γοητεία ή η ανάγκη κάποιου να αφεθεί σε αυτήν;

Η γοητεία υπάρχει και πάντα θα υπάρχει γύρω μας. Δεν μου φαίνεται παράλογη η ανάγκη που υπάρχει να αφεθούμε σε αυτήν, αλλά μπορεί η γοητεία να είναι και επικίνδυνη, να μην είναι αυτό που φαίνεται, να κρύβει κάτι. Αυτό μου φαίνεται πιο επικίνδυνο, το να επιλέξεις κάτι που σου φαίνεται γοητευτικό, και γνωρίζοντάς το καλύτερα να συνειδητοποιείς ότι είναι ακριβώς το αντίθετο σε σημείο που μπορεί να γίνει επιβλαβές για’ σένα. Ίσως η ανασφάλειά μας να μας οδηγεί στην αναζήτηση τέτοιων γοητευτικών καταστάσεων.

Στο έργο, ολόκληρος ένας στρατός αντιμετωπίζει την ίδια γυναίκα. Τι λέει αυτό για τη συλλογική ανθρώπινη αδυναμία;

Με αφορμή που θίγετε το θέμα της “γυναίκας”, ο κόσμος της “ΡΟΖΑΣ” είναι κατά βάση άνδρες που δουλεύουν στον στρατό, έχοντας όλα αυτά τα πατριαρχικά κατάλοιπα της στρεβλής αρρενωπότητας, γνωρίζουν μόνο από πόλεμο και με την πρώτη ευκαιρία χρησιμοποιούν την εξουσία τους. Η Ρόζα εμφανίζεται να εκπροσωπεί κάτι διαφορετικό. Πρόκειται για μια “θηλυκή” ενέργεια που είναι σαν όαση μέσα στις βίαιες συνθήκες του στρατοπέδου και για αυτό το λόγο προσφέρει χαρά σε κάποιους στρατιώτες. Επειδή βρίσκουν σε αυτήν την στοργή, την κατανόηση και την ηρεμία, κάτι που φαίνεται να λείπει απ’ τη ζωή τους. Όμως ο συνταγματάρχης, στο έργο μας, μην μπορώντας να κατανοήσει αυτά τα στοιχεία που φέρει η Ρόζα, ανοίγει πόλεμο μαζί της. Για’ μένα αυτό αποτελεί μια πολύ εύστοχη μικρογραφία της κοινωνίας μας και μου δίνει να καταλάβω πολλά για τη συλλογική ανθρώπινη αδυναμία.

Η ιστορία αιωρείται ανάμεσα στη ματαιότητα και στο νόημα. Τι απάντηση δίνετε εσείς στο ερώτημα: «Έχει βάρος η ύπαρξη ή είναι μια παρεξήγηση»;

Για εμένα έχει βάρος η ύπαρξη. Δεν θεωρώ τυχαίο το ότι υπάρχουμε. Αν το σκεφτώ σαν μία παρεξήγηση, αυτόματα χάνω και το κίνητρό μου για ζωή. Πιστεύω πως είναι όμορφο και ενδιαφέρον το να ζεις, να βάζεις στόχους, να δοκιμάζεσαι σε πράγματα, να μετακινείσαι και εσωτερικά και εξωτερικά. Έχεις τόσες επιλογές όταν υπάρχεις και είσαι ζωντανός που είναι κρίμα να μην τις εκμεταλλεύεσαι. Έχει ενδιαφέρον να εξερευνήσουμε αυτό το “βάρος” που έχει η ύπαρξή μας ακόμα κι αν πολλές φορές χάνουμε το νόημα, κι αυτό μες στο πρόγραμμα είναι.

Οι εξαφανίσεις τρομάζουν τους στρατιώτες. Εσάς τι σας ανησυχεί περισσότερο στη ζωή; Ότι οι άνθρωποι «φεύγουν» ή ότι μερικές φορές κανείς δεν τους ψάχνει;

Θεωρώ πως είναι δικαίωμα του καθενός να “φεύγει” και σίγουρα πάντα υπάρχει κάποιος λόγος. Το θέμα είναι με τί τρόπο συμβαίνουν τα πράγματα. Συχνά εμείς οι ίδιοι ευθυνόμαστε που κάποιος επιλέγει να φύγει και αυτό με τρομάζει και με ανησυχεί περισσότερο. Συχνά υπερισχύουν ο εγωισμός και η τοξικότητα με αποτέλεσμα να διώχνουμε τους γύρω μας από κοντά μας. Οπότε σε αυτή την περίπτωση θεωρώ μάταιο να αναζητάς κάποιον, που εσύ ο ίδιος ανάγκασες να φύγει. Το ζήτημα είναι εξαρχής να φροντίσεις να μην φύγει.

Το έργο τηρεί μια ισορροπία ανάμεσα στο χιούμορ και στο υπαρξιακό σκοτάδι. Πώς βιώνετε αυτή τη λεπτή μετάβαση πάνω στη σκηνή;

Αυτή η πολύ ενδιαφέρουσα ισορροπία μας ιντρίγκαρε κι εμάς στο συγκεκριμένο κείμενο. Το χιούμορ προκύπτει είτε μέσα από τις καταστάσεις, είτε από τους ίδιους τους χαρακτήρες ή ακόμα και μέσα από τον τρόπο που επικοινωνούν αυτοί οι χαρακτήρες μεταξύ τους, ας μην ξεχνάμε πως βρισκόμαστε μέσα σε ένα στρατόπεδο, που αυτό από μόνο του είναι μια πολύ ιδιαίτερη συνθήκη. Όμως επειδή η κωμωδία πάντα θίγει σοβαρά ζητήματα, έτσι κι εδώ φροντίσαμε να μην κυριαρχήσει η κωμικότητα σε σημεία που θέλαμε να φωτίσουμε την κρισιμότητα της στιγμής, κάτι δηλαδή που θέλουμε να τονίσουμε εμείς σαν ομάδα. Σίγουρα, δεν είναι εύκολο, και στις πρόβες χρειάστηκε να δοκιμάσουμε διάφορους τρόπους προκειμένου να μην χαθεί κάποια στιγμή που εμείς θεωρούμε “σημαντική”.

Τέσσερις ηθοποιοί σκηνοθετούν μαζί. Πόσο δύσκολο είναι να συναντηθούν τέσσερις διαφορετικές ερμηνείες της ίδιας αλήθειας;

Στην παρούσα συνθήκη δεν υπήρξε ιδιαίτερη δυσκολία στο κομμάτι της ομαδικής σκηνοθεσίας. Σίγουρα όταν βρισκόμασταν ακόμα στην αρχή αυτού του εγχειρήματος, αναρωτιόμασταν αν όλο αυτό θα πετύχει ή όχι. Όμως, όταν ξεκίνησαν οι πρόβες, επειδή είμαστε άτομα που μιλάμε την ίδια γλώσσα, και ήμασταν έτοιμοι να δώσουμε αλλά και να δεχθούμε βοήθεια ο ένας απ’ τον άλλον, άρχισαν να υποχωρούν οι φόβοι μας και βλέπαμε ότι αυτό αρχίζει να πηγαίνει κάπου. Το ζητούμενο σε μια τέτοια συνθήκη είναι να μην υπάρχει εγωισμός, αλλά αλληλοσεβασμός.

Αν η ΡΟΖΑ ήταν καθρέφτης, ποιο κομμάτι της εποχής μας πιστεύετε ότι θα μας ανάγκαζε να αντικρίσουμε;

Δεν είναι μόνο ένα το ζήτημα που θίγει η Ρόζα, είναι καθρέφτης πολλών πτυχών της κοινωνίας. Βλέπουμε την σκληρότητα και την απολυτότητα που πολλές φορές εμείς οι άνθρωποι χειριζόμαστε κάποιες καταστάσεις. Σίγουρα αποτελεί ένα σχόλιο για την κοινωνική και πολιτική σήψη. Και επιπλέον θέτει στο τραπέζι το δίπολο Ευτυχία – Δυστυχία. Από αυτό ξεπηδούν πολλά ερωτήματα που συχνά μας προβληματίζουν: “Είμαι άραγε ευτυχισμένος;”, “Κι αν δεν είμαι, το ξέρω;”, “Αν είμαι δυστυχισμένος, ποια είναι η λύση;”, “Υπάρχει αληθινή ευτυχία;”. Όλα αυτά βέβαια δοσμένα μέσα από το χιούμορ αλλά και το μυστήριο.

Συνέντευξη: Έρη Χριστοφορίδου

Για περισσότερες πληροφορίες για την παράσταση πιέστε τον παρακάτω σύνδεσμο: Ρόζα: Μια μαύρη χριστουγεννιάτικη ιστορία για ευτυχία και απουσία

Back to top button