ΠΡΟΣΩΠΑ

Σοφία Αλεβιζάτου: Δεν υπάρχει ρίσκο, υπάρχει ανάγκη έκφρασης

Ένα γενέθλιο πάρτι που μετατρέπεται σε «μοναστήρι». Ένα παιχνίδι που αποκαλύπτει εγκλήματα πίσω από κηρύγματα. Με το Δόξα(sin), η Σοφία Αλεβιζάτου κάνει το θεατρικό της ντεμπούτο και φέρνει στο φως μια από τις πιο σιωπηλές πληγές της κοινωνίας: την κακοποίηση στο όνομα της πίστης. Δεν γράφει για να προκαλέσει, αλλά για να ταράξει τη σιωπή. Με συμμάχους την ομάδα ΤΑΡΑΤΣΑ, μετατρέπει τη σκηνή σε χώρο ευθύνης και εξομολόγησης, όπου το θέατρο γίνεται πράξη αντίστασης και ανάγκη ψυχής.

Το «Δόξα(sin)» είναι η πρώτη σας θεατρική δουλειά. Πότε και πώς γεννήθηκε μέσα σας η ανάγκη να γράψετε αυτό το έργο;

Θυμάμαι να με απασχολεί το συγκεκριμένο θέμα, εδώ και κάποια χρόνια. Δεν πρόκειται, δηλαδή για μία ανάγκη που μου γεννήθηκε εν μία νυκτί, ούτε και κάτι που ήθελα να γίνει διεκπαιρεωτικά, επομένως, ζυμώθηκε αρκετά μέσα μου, πριν προβώ στην οποιαδήποτε προσπάθεια γραφής του. Η ανάγκη να μιλήσω, για κάτι τέτοιο, ήταν σχεδόν ξεκάθαρη στο μυαλό μου. Καταδικάζω οποιαδήποτε μορφή βίας, και θα μπορούσα να μιλήσω απλά γι’ αυτό, ωστόσο, είναι πιο μεγάλο και βαθύ από αυτό. Ναι, για πολλούς, η κακοποίηση από ανθρώπους, που είναι στην εξουσία δεν είναι κάτι που τους ακούγεται πρωτόγνωρο, για μένα, όμως, είναι η πιο αδυσώπητη μορφή βίας. Η εκκλησία, θα έπρεπε να είναι ο κοινός τόπος σύναξης, όλων των ανθρώπων που χρειάζονται αλληλεγγύη, στήριξη και τη δυνατότητα να εκφράζουν την πίστη τους από κοινού. Εν προκειμένω, αποτελεί μέσο και κάλυψη για να οργανωθεί ένα ολόκληρο κύκλωμα σεξουαλικής κακοποίησης ανηλίκων. Δύο είναι τα τινά για μένα, που με ώθησαν στο να το γράψω αυτό το έργο, λοιπόν. Το πρώτο είναι, πως τα παιδιά δε φέρουν ευθύνη για τίποτα κακό απ’ όσα συμβαίνουν στον κόσμο, και πως είναι αυτονόητο, για μένα, ότι θα έπρεπε να προστατεύουμε τα παιδιά πάση θυσία, κι όχι να τους κάνουμε κακό ή να τους επιτρέπουμε να τους συμβεί κάτι κακό. Δεύτερον, η κατάχρηση εξουσίας από τους εκπροσώπους του Θεού, που παραπλανούν πολύ μεγάλες μερίδες ανθρώπων, τους εξαπατούν, και με εφαλτήριο την πίστη αυτών των ανθρώπων, στήνουν ολόκληρα κυκλώματα, και ενώ θα έπρεπε να πρεσβεύουν την αγάπη και την αλληλεγγύη, χρησιμοποιούν τις δύο αυτές αρετές, για να κάνουν το μεγαλύτερο κακό όλων. Θεωρώ, πως είναι καθήκον κάθε ανθρώπου να μιλά γι’ αυτά τα αποτρόπαια πράγματα και να αντιδρά σε αυτά, κι ας είναι πολύ μεγαλύτερα από τον καθένα μας και δη, είναι καθήκον κάθε καλλιτέχνη να μιλάει για την κοινωνία που τον περικλείει και που ο κάθε θεατής- ακροατής- αναγνώστης κ.ο.κ., θέλει να αφιερώσει κάποιο χρόνο από την καθημερινότητά του, για να δει-ακούσει όσα δεν του είναι τόσο καθημερινά. Το θέατρο και ελπίζω, το συγκεκριμένο έργο, πρέπει να κάνουν τον κάθε θεατή να θυμηθεί πως κάτι τόσο εγκληματικό, δεν είναι κρυφό και δεν πρέπει να παραβλέπεται. Είναι αδιανόητο, ασύλληπτο, είναι έγκλημα και είναι κατακριτέο. Συνέβη σε παιδιά. Όχι, σε ανώνυμα παιδιά, χωρίς πρόσωπο, σε παιδιά κάποιων, που κάποιος, κάποτε ήξερε και δε μπορούσε να προστατεύσει από ανθρώπους, στους οποίους εμπιστεύτηκε την προστασία τους.

Το έργο βασίζεται σε αληθινές μαρτυρίες σεξουαλικής κακοποίησης από την εκκλησία. Πόσο δύσκολο ήταν να μετατρέψετε τόσο σκληρό υλικό σε θεατρική μυθοπλασία;

Η αλήθεια είναι, πως ήταν αρκετά απαιτητικό. Κατ’ εμέ, οφείλεις να αναγνωρίζεις στον εαυτό σου ποια μάχη να δώσεις τη φορά. Θέλω να πω, γνωρίζω πως είναι ένα αρκετά παράτολμο εγχείρημα, αλλά ήθελα να το τολμήσω, απλώς έπρεπε να το τολμήσω με τέτοιο τρόπο, ούτως ώστε να ακουστεί αυτό που πραγματικά πραγματευόμαστε καθ’ όλη τη διάρκεια του έργου, την σεξουαλική κακοποίηση ανηλίκων. Θα μπορούσα απλά να παραθέσω τις μαρτυρίες; Θα μπορούσα. Δεν είναι αρκετό, για τον απλούστατο λόγο του ότι ζούμε σε μία εποχή που η κάθε μαρτυρία είναι προσβάσιμη σε όλους, με λίγα μόνο κλικ και με μία μικρή σπατάλη χρόνου από τον καθένα που τα ψάχνει. Επομένως, δε θα είχα κάτι καινούριο να πω, κι όταν λέω καινούριο, δεν εννοώ πρωτότυπο, εννοώ απλώς μάταιο. Οπότε, έπρεπε να βάλω τη μυθοπλασία στο παιχνίδι, γιατί προσωπικά, δεν υπάρχει καλύτερος τρόπος να καταλάβεις κάτι, αν δεν το δεις να αναπαρίσταται μπροστά σου, αν δεν το δεις να παίρνει, με υποκριτική δεξιοτεχνία, σάρκα και οστά. Μόνο έτσι μπορεί ο κάθε θεατής να δει για λίγο με τα μάτια του θύματος, μόνο έτσι μπορεί να φανταστεί, δε θα πω να νιώσει, γιατί αυτό είναι αδύνατο, αλλά οι πέντε ηθοποιοί που είναι επί σκηνής, έπρεπε για μένα, να ενσαρκώσουν τις μαρτυρίες που συνέλεξα, αν θέλαμε να μιλήσουμε για κάτι τόσο παράτολμο. Και θέλαμε. Η γραφή, προέκυψε και από το υλικό που έχω από τον κάθε ηθοποιό ξεχωριστά, γιατί τυχαίνει να έχω αυτή την ευλογία να δουλεύω με τους φίλους μου, οπότε κάπως οι άνθρωποι αυτοί με οδήγησαν στο αποτέλεσμα που θα ζωντανέψει στη σκηνή.

Μιλάτε για πίστη, φόβο και αγάπη. Τι σημαίνει για εσάς προσωπικά η έννοια της πίστης;

Η πίστη είναι κάτι το τελείως προσωπικό. Για μένα, δεν έχει διαστάσεις, ούτε μπαίνει σε καλούπια, ούτε αντιπροσωπεύει μόνο ένα πράγμα. Εγώ πιστεύω σε πολλά πράγματα, πιστεύω στην αγάπη, πιστεύω στους ανθρώπους, στο θέατρο, στη ζωή, στον αγαπημένο μου καλλιτέχνη, στο αγαπημένο μου τραγούδι. Θα μπορούσα να πω πολλά. Η πίστη, έχει μία περίεργη πορεία καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής μας. Ξεκινά με ερεθίσματα που κάποιος σου δίνει σαν παιδί, πριν διαμορφώσεις τη δική σου ανεξάρτητη γνώμη, μπορεί για λίγο να αποτελείς φερέφωνο αυτών των ορισμών που κάποιος κάποτε σου άρθρωσε για την πίστη, μπορεί και όχι. Μπορεί να τους απαρνηθείς, σίγουρα όμως τους κουβαλάς σε σημείο που σε οδηγούν στο να διαμορφώσεις τη δική σου «πίστη». Η πίστη είναι η ανάγκη για ελπίδα, σε κάτι που δε μπορείς να «φτάσεις» , η ανάγκη για αντοχή λίγα μέτρα παρακάτω από εκεί που πιστεύεις πως έπρεπε να τερματίσεις. Η αγάπη είναι, η δύναμη που κάνει τον κόσμο και τα πάντα γύρω μας να κινούνται, το μεγαλύτερο δυνατό άυλο κίνητρο κι ο φόβος, είναι η αδυναμία να δώσεις και να νιώσεις αγάπη σε όλα όσα ακόμα ή και ποτέ δεν έχεις αγαπήσει – δε θα αγαπήσεις. Οξύμωρο για μένα, που η πίστη περιέχει και τα δύο.

Στη σκηνή βλέπουμε ένα παιχνίδι ρόλων που μετατρέπεται σε «μοναστήρι». Γιατί επιλέξατε το παιχνίδι ως βασικό μηχανισμό αφήγησης;

Για τον απλούστατο λόγο πως δεν είναι παιχνίδι. Το παιχνίδι, στους καλεσμένους του πάρτι, αποτελεί τον πιο «αναίμακτο» τρόπο για να κρυφτούν πίσω από ένα πρόσωπο, το οποίο ίσως, να τους είναι πιο γνώριμο και οικείο, απ’ όσο φαντάζονται.

Νομίζω πως, όταν κάτι μας πονάει πάρα πολύ κι έχει αφήσει τεράστια πληγή, το συζητάς και το αντιμετωπίζεις στην ουσία του, από απόσταση. Ποτέ δε μπορείς να το δεις καθαρά, όταν συμβαίνει την ώρα που συμβαίνει. Και συνήθως, μιλάς γι’ αυτό με μία ασυνήθιστη και αταίριαστη ελαφρότητα. Αλλά αυτό, είναι απλά η θέση μου. Στο έργο, η αποστασιοποίηση του καλεσμένου, από το ρόλο του, είναι η δικλείδα ασφαλείας στο να σε πονέσει κάτι, χωρίς να το νιώσεις τη στιγμή που συμβαίνει. Συγγραφικά, είναι τέχνασμα, για να κυλήσει η ιστορία που ,ίσως, να ενδιαφέρει έναν θεατή. Υποκριτικά, ακριβώς επειδή όλοι οι ηθοποιοί επί σκηνής είναι μικροί σε ηλικία, αλλά υποδύονται ρόλους πολύ μεγαλύτερους ηλικιακά, έπρεπε να βρω έναν τρόπο, η υποκριτική τους να συνάδει με την όψη τους και να αποδοθεί πιο φυσικά.

Ο τίτλος «Δόξα(sin)» είναι ευρηματικός και προκλητικός. Πώς προέκυψε;

Η αρχική ιδέα, δεν ήταν αυτή, αλλά τριγύριζε στο μυαλό μου σαν τίτλος πολύ καιρό, ώσπου αντικατέστησα τον αρχικό. Ήταν αυτό που έπρεπε να γίνει, ήταν αυτό που συνοψίζει το έργο με μία λέξη και αντικατοπτρίζει όλο του το νόημα. Δε θεωρώ πως είναι προκλητικός, δεν υπάρχει τίποτα το προκλητικό για μένα στην τέχνη, μόνο μία μορφή τέχνης που ίσως κάποιον δεν εκφράζει, δεν ενδιαφέρει, δεν ακουμπά την αισθητική του και δεν είναι έτοιμος να δει. Ήθελα έναν εκκλησιαστικό όρο στον τίτλο, δεν ήθελα να αποπροσανατολίσω κάποιον υποψήφιο θεατή γι’ αυτό που επρόκειτο να δει, ήθελα να τον προϊδεάσω από την αφίσα, ακόμα. Ήθελα να τον ετοιμάσω, μάλλον. Το “sin” (αμαρτία), ήθελα να έρθει να κουμπώσει και να συμπληρώσει το ήδη υπάρχον βαρύ θέμα, με μία πινελιά που χαριτολογώντας, να υπενθυμίζει και την λιγότερο βαριά περιρρέουσα ατμόσφαιρα του έργου, που είναι το γενέθλιο πάρτι. Κοντολογίς, με μία παραλλαγή του Δόξα Σοι, και ένα κράμα των δύο παραπάνω αιτιολογήσεων, προέκυψε αυτός ο τίτλος.

Αν έπρεπε να περιγράψετε το έργο με τρεις λέξεις που θα το «συστήσουν» σε κάποιον που δεν το ξέρει, ποιες θα ήταν αυτές;

Το έργο είναι αληθινό, γιατί έχει ως μόνο στόχο να επικοινωνήσει στο θεατή, πράγματα που συνέβησαν στ’ αλήθεια, τον αφορούν και δεν είναι έξω από αυτόν. Είναι ανατρεπτικό, γιατί παρακινεί τον θεατή, να δει τα πράγματα και κυρίως, τους ανθρώπους από μία άλλη σκοπιά, που ίσως να του είναι πιο οικείοι από όσο νομίζει και τέλος, είναι τολμηρό, διότι σαν ομάδα, δε διστάσαμε ποτέ να δείξουμε την αντίθεση και την αντίδρασή μας απέναντι σε κάτι, που πολύς κόσμος, πρότεινε να μην αναμετρηθούμε με αυτό.

Το έργο θίγει ένα θέμα-ταμπού στην ελληνική κοινωνία. Πιστεύετε ότι το θέατρο μπορεί να ανοίξει συζητήσεις που η κοινωνία αποφεύγει;

Αυτός είναι ο σκοπός του. Αλλιώς δε θα είχε κανείς την ανάγκη να κάνει θέατρο, ούτε και να δει. Ή εν πάση περιπτώσει, ένας από τους πολλούς σκοπούς του, για να μην είμαι και απόλυτη. Η εκκλησία, είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το ελληνικό κράτος και την ελληνική κοινωνία. Γνωρίζω, καλά, πως πρόκειται για θέμα-ταμπού, αλλά ο κύκλος των πραγμάτων που δε συζητιούνται, μπορεί να σπάσει μόνο με έναν τρόπο, με το να συζητηθούν. Θεωρώ, πως μερίδα ανθρώπων, αποφεύγει τη συζήτηση τέτοιων θεμάτων, για πολλούς λόγους, τους οποίους δεν είμαι εδώ να παραθέσω, γιατί δεν τους γνωρίζω και όλους, αλλά όσο λιγότερο συζητιέται, τόσο περισσότερο ενισχύουμε τη συνενοχή μας σε αυτό. Η ομάδα Ταράτσα, δεν είναι η μόνη που έχει συζητήσει ή θα συζητήσει το θέμα της σεξουαλικής κακοποίησης ανηλίκων από την Ορθόδοξη εκκλησία, αλλά μπορεί να είναι μία ακόμα που θα μιλήσει γι’ αυτό, μέσω της τέχνης. Το θέατρο, έχει ως σκοπό να επικοινωνεί και να συνομιλεί με τους ανθρώπους, να συνδέει ανθρώπους και να προσφέρει μία μικρή απόδραση από την καθημερινότητα. Θα ήταν ανώφελο, αν δεν αξιοποιούσα τη δουλειά μου για να επικοινωνήσω κάτι, το οποίο οφείλω ηθικά σαν άνθρωπος, συνάνθρωπος και καλλιτέχνης , πρώτα να με απασχολήσει κι έπειτα να το μοιραστώ.

Δε μπορώ να «μετρήσω» τον αντίκτυπο του θεάτρου στην κοινωνία, καθώς δεν μετριέται, αλλά ξέρω και μπορώ να πω με σιγουριά πως μετά από κάθε παράσταση οφείλεις να βγαίνεις λίγο ‘’καλύτερος’’ άνθρωπος, αν μπορούμε να ορίσουμε τι σημαίνει καλός άνθρωπος. Γι’ αυτό και το θέατρο αποτελεί, μία σχέση αλληλοσεβασμού ανάμεσα σε ηθοποιό και θεατή. Σέβεσαι τη δουλειά μου όσο είμαι στη σκηνή, σέβομαι τα χρήματα και την ώρα που μου διέθεσες, γι’ αυτό οφείλω, να σου μιλήσω για κάτι το οποίο θεωρώ, πως ταλανίζει την κοινωνία στην οποία συνυπάρχουμε και θα ήθελα να αλλάξουμε μαζί.

Πόσο ρίσκο θεωρείτε ότι παίρνετε ανεβάζοντας ένα τέτοιο έργο;

Δεν υπάρχει ρίσκο, υπάρχει ανάγκη έκφρασης. Ρίσκο, θα ήταν αν στόχευα σε κάποιο συγκεκριμένο κοινό ή σε κάποια συγκεκριμένη επιτυχία, που για πολλούς, και είναι δυστυχώς, ανάγκη των καιρών, αναλογεί σε κάποια συγκεκριμένα νούμερα. Επιτυχία για μένα, σε αυτή την περίπτωση, είναι μόνο η ομάδα που στήσαμε από το μηδέν κι ότι μόλις αποφοιτήσαμε από τη δραματική σχολή, κυνηγάμε τα όνειρά μας με κάθε δυνατό τρόπο. Αν η ερώτηση είναι, αν θα υπάρξουν αρνητικές αντιδράσεις, δε μπορώ να ξέρω, αλλά δε με απασχολεί κιόλας. Αυτό που καθιστά έναν άνθρωπο, άνθρωπο, είναι ότι μπορεί να δρα και να αντιδρά. Και διαφορετικό να ήταν το θέμα, ενδεχομένως κάποιος σε κάτι να αντιδρούσε. Είναι, επομένως, αδιανόητο για μένα να ζητάω από έναν θεατή να μην αντιδράσει αρνητικά ή και θετικά και δε θα έκανα αυτή τη δουλειά, αν δεν άντεχα τις αντιδράσεις. Ο φίλος και συνεργάτης, Μάριος Δρόσος , που είχα την τύχη να σκηνοθετήσω μαζί του το Δόξα(Sin), μου θύμισε κάτι που του είχα πει και το είχα ξεχάσει. Σε μία περίοδο που αγχωνόμουν για το αποτέλεσμα, διότι έπεφτε η μία αρμοδιότητα μετά την άλλη, μου είπε «Πού είναι η Σοφία που μου είπε πριν ξεκινήσουμε πρόβες, πως και θεατές να φύγουν κατά τη διάρκεια της παράστασης, είπες πως θα το θεωρήσεις επιτυχία;» Και έτσι είναι πράγματι, γιατί έτσι είναι το θέατρο. Εν κατακλείδι, δεν ρισκάρω κάτι, τολμάω να μιλήσω για κάτι που είναι πολύ προσωπική ανάγκη και το νόημα δεν έγκειται στο πως θα το εκλάβει ο εκάστοτε θεατής, αλλά στο ότι, θα ήθελα έστω, να του μιλήσω γι’ αυτό.

Τι σημαίνει για εσάς προσωπικά η ομάδα ΤΑΡΑΤΣΑ και πώς γεννήθηκε αυτή η συνεργασία;

Με τον Τάσο, το Μάριο, τη Ξένια, την Ηλιάνα, τη Μάρω και τη Μαρία, ήμασταν συμφοιτητές τα χρόνια της σχολής. Τρία έτη, δεν τα λες και πολλά, είναι όμως μια αιωνιότητα, όταν με αυτούς τους ανθρώπους έχεις καθημερινή , και το τονίζω το καθημερινή, τριβή επί κατά μέσο όρο την ημέρα δέκα ώρες. Δεν είναι πλέον συμφοιτητές, έχει φύγει πλέον η σχέση αυτή κι από τα όρια της συνεργασίας , είναι η πραγματική, ωμή και αφόρητα κουραστική καθημερινότητα. Μία κούραση τόσο γλυκιά, που σχεδόν, δεν ήθελα να κλείσει ο κύκλος των τριών ετών. Οπότε και δημιουργήθηκε η ΤΑΡΑΤΣΑ. Η ομάδα μας, ΤΑΡΑΤΣΑ, ήταν μία αμοιβαία ανάγκη όλων να συνεχίσουμε τη φιλία αυτή, αλλά και τη συνεργασία πέρα από τα πλαίσια της σχολής. Είναι ευλογία να δουλεύεις με τους φίλους σου, όπως επίσης ευλογία, είναι να καταλάβεις από πολύ νωρίς τους ανθρώπους που έχουν την ίδια ανάγκη στην έκφραση με εσένα, κοινώς, τους καλλιτεχνικά συγγενείς σου. Χρωστάω πάρα πολλά στα παιδιά αυτά, χωρίς αυτούς, το Δόξα(Sin), θα παρέμενε απλά ένα όραμα. Αντ’ αυτού, πραγματώνεται τώρα και τους ευγνωμονώ από τα βάθη της καρδιάς μου που το πίστεψαν μαζί μου, το αγάπησαν και με εμπιστεύτηκαν, και φυσικά τους εμπιστεύτηκα κι εγώ, γιατί είναι διπλής κατεύθυνσης ο δρόμος της εμπιστοσύνης. Το Δόξα(Sin), γράφτηκε όσο ήμασταν ακόμα δεύτερο έτος στη σχολή και είπαμε πως θα είναι η πρώτη μας δουλειά, μόλις πάρουμε πτυχίο. Έτσι κι έγινε. Συζητήθηκε με τους ανθρώπους αυτούς της ομάδας, ΤΑΡΑΤΣΑ και γράφτηκε εξολοκλήρου και μόνο γι’ αυτούς.

Τι όνειρα και σχέδια έχετε μετά από αυτό το πρώτο βήμα;

Τα όνειρα, θεωρώ, είναι το να συνυπάρχουμε και να δημιουργούμε παρέα. Όσο θέλουμε να εκφράσουμε αυτά που θέλουμε να εκφράσουμε , θα συνεχίσουμε να υπάρχουμε μέσα στην ομάδα αυτή, αρκεί να ενώσουμε τις φωνές μας, όπως και τώρα. Όταν κάτι γίνεται από όλους μαζί, είναι πάντα πιο αληθινό και πάει πάντα όσο το δυνατόν πιο μακριά, εκεί όπου θέλεις να το φτάσεις. Υπάρχουν έργα στα τετράδια και στους υπολογιστές μας, από όλους μας και μια φαρέτρα γεμάτη ιδέες, που σκοπεύουμε στο άμεσο μέλλον να τα βάλουμε μπρος, να πάρουν κι αυτά ζωή, φωνή και σώμα, μέσα από εμάς.

📌 Πληροφορίες Παράστασης

Δόξα(sin)

Κείμενο: Σοφία Αλεβιζάτου

Σκηνοθεσία: Σοφία Αλεβιζάτου, Μάριος Δρόσος

📍 Χώρος: Μικρή Σκηνή

Επταλόφου 14, Κάτω Τούμπα

Θεσσαλονίκη

📅 Ημέρες & Ώρες Παραστάσεων:

Δευτέρα 29 Σεπτεμβρίου 2025, 21:00

Τρίτη 30 Σεπτεμβρίου 2025, 21:00

🎟 Τιμές Εισιτηρίων:

Προπώληση: 10€ (κανονικό), 7€ (φοιτητών, ανέργων, 65+)

Στο ταμείο: 12€ (κανονικό), 10€ (φοιτητών, ανέργων, 65+)

📞 Κρατήσεις: 694 450 3542 (Μικρή Σκηνή)

🌐 Online: more.com

Συνέντευξη: Έρη Χριστοφορίδου

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Back to top button