Η Γέννηση ενός Φασίστα, η Απολογία του Θεόφιλου Τσάφου, επιστρέφει για δεύτερη χρονιά στο Θέατρο Μικρός Κεραμεικός, σε σκηνοθεσία της Γιώτας Κουνδουράκη και με τον Νίκο Πανόπουλο στον πρωταγωνιστικό ρόλο. Η επανάληψη της παράστασης είναι φυσική συνέπεια της δύναμης του έργου, μιας βαθιά ανησυχητικής και έντονα πολιτικής ιστορίας που καταφέρνει να συγκλονίσει και να συγκινήσει με την ίδια ένταση.
Η αφήγηση βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα της δικτατορίας. Ο Θεόφιλος Τσάφος, φοιτητής νομικής, προχωρά σε μια αποτρόπαιη πράξη που συγκλονίζει την κοινωνία. Μέσα από την απολογία του ξεδιπλώνεται η πορεία ενός ανθρώπου που φτάνει στον φασισμό μέσα από προσωπική παράνοια, μισογυνισμό και κοινωνική απομόνωση. Το κοινό παρακολουθεί το πορτρέτο μιας ψυχής που πλάθεται από φόβο, εξουσία και υπεροψία.
Ο Νίκος Κούνδουρος, με έναν σφιχτό και βαθιά πολιτικό μονόλογο, φωτίζει τον τρόπο με τον οποίο ο φασισμός ριζώνει στην ανθρώπινη ύπαρξη ως ψυχική ασθένεια και ως αντανάκλαση μιας κοινωνίας που αδρανεί και σιωπά. Ο λόγος του είναι ωμός και ποιητικός μαζί, ξεσκεπάζοντας την πιο σκοτεινή όψη της ανθρώπινης φύσης.
Η σκηνοθεσία της Γιώτας Κουνδουράκη είναι ακριβής, εσωτερική και απόλυτα επικεντρωμένη στην ψυχολογία του ήρωα. Το σκηνικό περιβάλλον λειτουργεί σαν καθρέφτης της συνείδησής του. Οι φωτισμοί, οι ήχοι και η σκηνική ατμόσφαιρα μετατρέπονται σε γέφυρες ανάμεσα στη λογική και στο παραλήρημα. Ο θεατής νιώθει πως βρίσκεται μέσα στο μυαλό ενός ανθρώπου που παλεύει με τις φωνές του, προσπαθώντας να κατανοήσει το ίδιο του το τέλος.
Ο φωτισμός της Χριστίνας Φυλακτοπούλου αποτυπώνει με χειρουργική ακρίβεια τις ψυχικές μεταπτώσεις του ήρωα. Οι εικόνες του Νίκου Γιαβρόπουλου προσθέτουν μια αισθητική σκοτεινής σύγχρονης τραγωδίας, ενώ η μουσική του Βασίλη Κωνσταντουλάκη δονεί τη σκηνή με υπόγεια ένταση. Η παρουσία της Μαρίας Χελιδώνη στη θέση της βοηθού σκηνοθέτη εξασφαλίζει ρυθμό και καθαρή δραματουργική εξέλιξη που ανεβαίνει σταδιακά ως την κορύφωση.
Ο Νίκος Πανόπουλος κουβαλά όλο το έργο πάνω του. Μεταμορφώνεται σε έναν άνθρωπο παρανοϊκό και ευάλωτο, γεμάτο αντιφάσεις. Αγωνίζεται να αποδείξει την αθωότητα του, μα βυθίζεται στην ενοχή, στη μεγαλομανία και στη βία που τον κατατρώει. Ο ηθοποιός ζει την κάθε στιγμή, ακροβατεί πάνω στη λεπτή γραμμή ανάμεσα στην επίγνωση και στην απώλεια της λογικής. Με την εκφραστικότητα του σώματος και την εσωτερική του δόνηση οδηγεί το κοινό σε μια εμπειρία σχεδόν σωματική.
Η παράσταση εξερευνά την ανθρώπινη ψυχή χωρίς να προσφέρει λύτρωση. Αντί για απαντήσεις, προβάλλει ερωτήματα. Πώς διαμορφώνεται ένας φασίστας, ποιες ρωγμές και ποια κενά μετατρέπουν τον φόβο σε μίσος και την ανασφάλεια σε εξουσία. Ο θεατής καλείται να δει μέσα του, να αναγνωρίσει τις μικρές εκδοχές βίας και υπεροψίας που φωλιάζουν στην καθημερινότητα.
Η Γέννηση ενός Φασίστα αποτελεί μια από τις πιο ουσιαστικές θεατρικές εμπειρίες των τελευταίων ετών. Με κείμενο που εισχωρεί στο μεδούλι της κοινωνίας, με σκηνοθεσία που αποκαλύπτει τον ψυχισμό και με μια ερμηνεία που σε καθηλώνει, η παράσταση θυμίζει ότι η τέχνη υπάρχει για να αφυπνίζει. Η συγκίνηση έρχεται αθόρυβα, μέσα από το βλέμμα ενός ανθρώπου που καθρεφτίζει τη συλλογική μας συνείδηση.
Η εμπειρία της παράστασης αφήνει έναν κραδασμό που διαρκεί. Ο θεατής βγαίνει διαφορετικός, πιο συνειδητός, περισσότερο ζωντανός. Η τέχνη, όταν μιλά με ειλικρίνεια, δεν προσφέρει διαφυγή, αλλά φως. Και αυτό το φως, όσο μικρό και αν φαίνεται, είναι που τελικά κρατά τον άνθρωπο όρθιο.
Πληροφορίες Παράστασης
Τίτλος: Η Γέννηση ενός Φασίστα – Η Απολογία του Θεόφιλου Τσάφου
Κείμενο: Νίκος Κούνδουρος
Σκηνοθεσία: Γιώτα Κουνδουράκη
Πρωταγωνιστεί: Νίκος Πανόπουλος
Φωτισμοί: Χριστίνα Φυλακτοπούλου
Video art & εικαστική επιμέλεια: Νίκος Γιαβρόπουλος
Μουσική: Βασίλης Κωνσταντουλάκης
Θέατρο: Μικρός Κεραμεικός, Σαλαμίνος 46, Κεραμεικός, Αθήνα
Ημέρες & Ώρες: Κάθε Τετάρτη στις 19:00 (από 8 Οκτωβρίου έως 05 Νοεμβρίου 2025)
Διάρκεια: 90’
Εισιτήρια: Από 15€, μέσω ticketservices.gr και στο ταμείο του θεάτρου
Γράφει η Λιάνα Γεωργάκη
